Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông khiến eo biển Hormuz đối mặt nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng, Nhật Bản đang khẩn trương tìm cách bảo đảm an ninh năng lượng. Đáng chú ý, hai tàu chở tổng cộng hơn 4 triệu thùng dầu từ Trung Đông được cho là đang trên hành trình tới Nhật Bản mà không phải đi qua eo biển Hormuz, qua đó giúp giảm bớt áp lực nguồn cung trong ngắn hạn.
Theo thông tin từ giới chức Nhật Bản, cả hai tàu đều khởi hành từ ngày 1/3, tức chỉ một ngày sau các cuộc không kích nhằm vào Iran. Một tàu xuất phát từ cảng Yanbu của Saudi Arabia, nằm bên bờ Biển Đỏ, và đã cập bến cơ sở của Taiyo Oil tại tỉnh Ehime hôm 21/3. Đây được xem là một trong những chuyến hàng đầu tiên tới Nhật kể từ khi xung đột leo thang mà hoàn toàn không cần đi qua tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược Hormuz.
Tàu còn lại rời cảng Fujairah của UAE, một cảng nằm ngoài eo biển Hormuz, và dự kiến cập cảng Nhật Bản vào ngày 5/4. Tổng lượng dầu mà hai tàu vận chuyển ước tính khoảng 4,2 triệu thùng. Ngoài ra, một tàu khác chở nhiên liệu từ ngoài khu vực Trung Đông cũng được cho là sẽ tới Nhật trong tháng 4.
Diễn biến này cho thấy Tokyo đang đẩy mạnh đa dạng hóa tuyến nhập khẩu năng lượng trong bối cảnh Hormuz trở thành điểm nghẽn đầy rủi ro. Với một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông, bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này cũng có thể tác động mạnh đến hoạt động sản xuất, vận tải và chi phí sinh hoạt trong nước.
Trước nguy cơ nguồn cung suy giảm, Nhật Bản đã triển khai hàng loạt biện pháp khẩn cấp, trong đó có kế hoạch xả kho dự trữ dầu với quy mô lớn. Từ giữa tháng 3, nước này đã bắt đầu giải phóng lượng dự trữ tư nhân tương đương 15 ngày tiêu thụ, đồng thời chuẩn bị sử dụng thêm kho dự trữ quốc gia và các nguồn dự trữ chung với các nước sản xuất dầu để ổn định thị trường.
Sức ép cũng đang gia tăng trên thị trường nội địa khi giá xăng tại Nhật đã lên mức kỷ lục 190,8 yên/lít. Trước tình hình đó, chính phủ buộc phải tung ra chương trình trợ giá quy mô lớn nhằm giữ giá bán lẻ quanh mốc 170 yên/lít, qua đó hạn chế tác động tới người dân và doanh nghiệp.
Việc hai tàu dầu tránh được eo biển Hormuz để tới Nhật Bản được xem là tín hiệu tích cực trong ngắn hạn. Tuy nhiên, diễn biến này cũng cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng toàn cầu, khi chỉ một điểm nóng địa chính trị cũng đủ buộc các nền kinh tế lớn phải kích hoạt các biện pháp ứng phó chưa từng có.
