Tại cuộc hội đàm ở Seoul ngày 7/9, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Hàn Quốc khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực chất bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, cơ sở hạ tầng, năng lượng và cảng biển. Hai Chủ tịch Quốc hội đồng thời thống nhất phát huy vai trò của cơ quan lập pháp trong hoàn thiện chính sách, pháp luật và tạo môi trường pháp lý thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hai nước. Tuy nhiên, đây hiện là định hướng hợp tác cấp nghị viện, chưa phải quyết định chấp thuận đầu tư cho một dự án bán dẫn hay trung tâm AI cụ thể.
Sáng 7/9 tại trụ sở Quốc hội Hàn Quốc ở Seoul, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Cho Jeong Sik. Phía Việt Nam đề nghị Hàn Quốc khuyến khích các tập đoàn nước này mở rộng đầu tư vào những lĩnh vực được Việt Nam ưu tiên, trong đó nêu cụ thể chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn.
Hai bên cũng thống nhất cơ quan lập pháp cần tăng cường chia sẻ kinh nghiệm xây dựng thể chế, giám sát việc triển khai các thỏa thuận giữa hai Chính phủ và “hoàn thiện chính sách, pháp luật, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân hai nước”. Đây là một trong những nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với dòng vốn công nghệ cao, bởi các dự án bán dẫn và trung tâm dữ liệu thường có vòng đời hàng chục năm và phụ thuộc lớn vào tính ổn định của quy định đầu tư, thuế, đất đai, năng lượng và dữ liệu.
Nhưng cần phân biệt về pháp lý: thông cáo hội đàm không công bố việc hai Quốc hội ký một điều ước, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư hay phê duyệt ưu đãi cho doanh nghiệp cụ thể. Vì vậy, câu “Việt Nam và Hàn Quốc đã ký dự án trung tâm dữ liệu AI” hoặc “Quốc hội đã phê duyệt dự án bán dẫn Hàn Quốc tại Việt Nam” hiện đều không có cơ sở. Đúng hơn, cuộc gặp tạo cam kết chính trị – chính sách để hai cơ quan lập pháp hỗ trợ tháo gỡ rào cản và thúc đẩy môi trường đầu tư. Từng dự án sau đó vẫn phải thực hiện thủ tục theo pháp luật Việt Nam.
Một diễn biến khác diễn ra ngày 7/9 nhưng không nên nhập làm một với cuộc hội đàm giữa hai Chủ tịch Quốc hội. Trong khuôn khổ cùng chuyến thăm, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến làm việc tại Trung tâm GPU Haein của Tập đoàn SK ở Seoul. Trung tâm này có hơn 1.000 GPU NVIDIA Blackwell B200 trong một cụm tính toán và đang được dùng cho chương trình phát triển mô hình AI chủ quyền của Hàn Quốc.
Tại đây, phía Việt Nam xác nhận hoan nghênh đề xuất của SK về việc đầu tư một trung tâm AI quy mô lớn tại Việt Nam. Phó Thủ tướng đề nghị dự án nếu được triển khai không chỉ gồm máy chủ và hạ tầng dữ liệu, mà nên tích hợp R&D, ứng dụng AI, đào tạo nhân lực và hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Chính phủ cũng đề nghị SK nghiên cứu một số địa bàn như Bắc Ninh, Phú Thọ và Tây Ninh. Tuy nhiên, nguồn chính thức chưa công bố tổng vốn, công suất điện, số GPU, diện tích, địa điểm được lựa chọn cuối cùng hay quyết định chấp thuận đầu tư. Vì vậy, đây vẫn là đề xuất/nghiên cứu đầu tư, chưa phải dự án đã được cấp phép.
SK hiện đã thực hiện các khoản đầu tư trị giá hơn 3,5 tỷ USD tại Việt Nam, theo thông tin được Chính phủ công bố; tập đoàn đang tiếp tục nghiên cứu hạ tầng năng lượng và trung tâm dữ liệu AI. Hàn Quốc hiện không phải nhà đầu tư mới tại Việt Nam mà đã là nguồn FDI lớn nhất.
Tính lũy kế đến hết tháng 7/2026, các nhà đầu tư Hàn Quốc có khoảng 10.567 dự án, tổng vốn đăng ký 102,6 tỷ USD, chiếm hơn 23% số dự án FDI và khoảng 18,2% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký tại Việt Nam. Dòng vốn tập trung đáng kể tại Bắc Ninh, TP.HCM, Hải Phòng, Đồng Nai và Thái Nguyên, đặc biệt trong điện tử, chế biến – chế tạo và công nghệ cao.
Quan hệ thương mại cũng tăng nhanh. Bộ Công Thương cho biết thương mại song phương năm 2025 đạt khoảng 89,5 tỷ USD, còn riêng 7 tháng đầu năm 2026 đã lên khoảng 70 tỷ USD. Tại kỳ họp Ủy ban hỗn hợp Việt Nam–Hàn Quốc mới đây, Bộ Công Thương công bố mức tăng khoảng 41% so với cùng kỳ. Hai nước đang hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030, theo hướng cân bằng hơn.
Vì vậy, mục tiêu hiện nay không chỉ là đưa thêm vốn Hàn Quốc vào Việt Nam. Trọng tâm đã chuyển dần sang nâng chất lượng dòng vốn: từ lắp ráp điện tử sang thiết kế chip, vật liệu, đóng gói – kiểm thử, R&D, AI và hạ tầng tính toán. Công nghiệp điện tử truyền thống chủ yếu cần đất công nghiệp, lao động, logistics, điện và chuỗi nhà cung cấp.
Đối với bán dẫn, nhà đầu tư phải xét tới chất lượng điện cực kỳ ổn định, nước siêu sạch, kiểm soát rung động và ô nhiễm, hóa chất đặc thù, nguồn kỹ sư, logistics cho thiết bị có độ chính xác cao, sở hữu trí tuệ và kiểm soát xuất khẩu. Đối với trung tâm dữ liệu AI, bài toán lớn nhất lại là điện, hệ thống truyền tải, làm mát, kết nối cáp quang, GPU và dữ liệu.
Bộ Công Thương cũng ghi nhận doanh nghiệp Hàn Quốc hiện quan tâm ngày càng nhiều tới nguồn điện ổn định, khả năng cung cấp điện sạch, nhân lực kỹ thuật, năng lực công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ nhìn vào chi phí lao động và ưu đãi đầu tư như trước.
Điều đó có nghĩa “môi trường pháp lý thuận lợi” đối với dự án AI không thể chỉ hiểu là giảm thủ tục hành chính. Nhà đầu tư cần nhìn thấy đồng thời quy hoạch điện, quy hoạch đất, tiêu chuẩn kỹ thuật, quyền sử dụng dữ liệu, chính sách thuế và khả năng nhập khẩu thiết bị công nghệ cao. Một thay đổi quan trọng là Luật Đầu tư 143/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/3/2026.
Điều 17 của luật đưa một loạt dự án công nghệ vào nhóm có thể áp dụng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt, gồm: dự án R&D và trung tâm đổi mới sáng tạo; hạ tầng trung tâm dữ liệu lớn và điện toán đám mây; nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn; và dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo theo pháp luật công nghiệp công nghệ số. Luật không quy định rằng cứ đầu tư vào AI hoặc chip là tự động được nhận ưu đãi cao nhất. Điều 17 giao Chính phủ quy định quy mô vốn và tiến độ giải ngân để một dự án cụ thể đủ điều kiện hưởng cơ chế đặc biệt.
Tháng 1/2026, Bộ Tài chính từng đề xuất trong dự thảo mức tối thiểu 6.000 tỷ đồng và giải ngân ít nhất 6.000 tỷ trong 5 năm đối với dự án chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI. Tuy nhiên, đó là đề xuất dự thảo, không nên trình bày 6.000 tỷ đồng như một điều kiện cuối cùng đã chắc chắn áp dụng cho mọi dự án theo Luật Đầu tư 143.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp liệt kê hoạt động nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn và xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo trong nhóm ngành, nghề được hưởng ưu đãi thuế khi đáp ứng điều kiện pháp luật. Các dự án thuộc diện ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt của Luật Đầu tư còn có thể được áp dụng cơ chế ưu đãi cao hơn theo quyết định và điều kiện tương ứng.
Do đó, Việt Nam hiện đã có nền tảng pháp lý rõ ràng hơn so với vài năm trước để cạnh tranh thu hút những dự án như SK đang nghiên cứu. Nhưng ưu đãi thuế chỉ là một biến số. Một trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ lượng điện rất lớn có thể coi khả năng cấp điện liên tục và giá điện thực tế quan trọng hơn vài điểm phần trăm thuế suất.
Nghị định 182/2024/NĐ-CP thành lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư đã tạo cơ chế hỗ trợ chi phí cho một số doanh nghiệp công nghệ cao, trong đó Chính phủ từng trực tiếp giới thiệu cơ chế này với các nhà đầu tư AI và bán dẫn như Intel. Mặc dù Luật Đầu tư mới đã có hiệu lực từ tháng 3/2026, Chính phủ xác nhận Nghị định 182/2024 tiếp tục được áp dụng trong giai đoạn chuyển tiếp; Bộ Tài chính đồng thời đang xây dựng văn bản mới thay thế.
Điều này cho thấy môi trường ưu đãi hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Một tập đoàn Hàn Quốc muốn lập trung tâm AI tại Việt Nam không thể chỉ nhìn vào một đạo luật, mà phải xác định gói ưu đãi thực tế tại thời điểm dự án được cấp phép.
Về mặt pháp lý chuyên ngành, trung tâm dữ liệu không phải một tòa nhà chứa máy chủ thông thường. Luật Viễn thông 24/2023/QH15 xác định dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông cung cấp khả năng xử lý, lưu trữ và truy xuất thông tin thông qua việc cho thuê một phần hoặc toàn bộ trung tâm dữ liệu.
Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung tâm dữ liệu phải thực hiện thủ tục đăng ký/thông báo theo pháp luật viễn thông và đồng thời tuân thủ các nghĩa vụ về an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Nghị định 163/2024/NĐ-CP còn đặt trung tâm dữ liệu trong quy hoạch hạ tầng viễn thông; nội dung quy hoạch phải tính tới địa điểm, diện tích đất và tổng nhu cầu tiêu thụ điện, đồng thời trung tâm dữ liệu phải phù hợp với quy hoạch năng lượng.
Quy định này có ý nghĩa thực tiễn đặc biệt với AI data center: một dự án có thể đáp ứng điều kiện đầu tư và thuế nhưng vẫn không thể triển khai theo công suất dự kiến nếu địa điểm không đáp ứng khả năng cung cấp điện và hạ tầng truyền tải.
Thông tư 42/2025/TT-BKHCN, có hiệu lực từ 1/2/2026, quy định việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong quá trình thiết kế, xây dựng, vận hành và khai thác trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. Do đó, một dự án AI data center của SK hay bất kỳ tập đoàn nước ngoài nào sẽ phải đi qua ít nhất ba lớp: đầu tư và đất đai → viễn thông, xây dựng và năng lượng → dữ liệu, an ninh và vận hành AI. Việc Quốc hội hai nước nói tới “hoàn thiện môi trường pháp lý” vì vậy có nội hàm rộng hơn nhiều so với cấp một giấy phép FDI.
Việt Nam đã triển khai hệ thống quản lý AI theo mức độ rủi ro; tháng 7/2026, Chính phủ ban hành Quyết định 33/2026/QĐ-TTg về danh mục hệ thống AI rủi ro cao, với các lĩnh vực như y tế, ngân hàng, giáo dục, giao thông và tố tụng. Điều cần phân biệt là trung tâm dữ liệu AI không mặc nhiên là “hệ thống AI rủi ro cao”.
Một data center chủ yếu là hạ tầng tính toán. Nghĩa vụ quản lý AI rủi ro cao phụ thuộc vào hệ thống AI được triển khai, mục đích sử dụng và mức độ tác động của nó, không phải chỉ vì máy chủ nằm trong một trung tâm AI.
Đây là khác biệt quan trọng nếu một nhà đầu tư xây dựng hạ tầng GPU để cho nhiều khách hàng thuê: trách nhiệm của đơn vị hạ tầng và trách nhiệm của đơn vị phát triển, cung cấp hoặc triển khai mô hình AI có thể không giống nhau. Việt Nam hiện có Luật Dữ liệu 60/2024/QH15, hiệu lực từ 1/7/2025, điều chỉnh việc xây dựng, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu số. Song song, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/1/2026; Nghị định 356/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và đặt ra các yêu cầu riêng đối với việc bảo vệ dữ liệu trong hệ thống AI. Vì thế, nhà đầu tư AI nước ngoài không chỉ phải hỏi “được đặt bao nhiêu GPU ở Việt Nam”, mà còn phải giải quyết các vấn đề về: nguồn dữ liệu dùng cho mô hình; quyền xử lý dữ liệu cá nhân; chuyển dữ liệu; an ninh mạng; khả năng kiểm tra và giải trình của hệ thống AI.
Trong thực tế, đây có thể là những yếu tố quyết định mô hình kinh doanh của một trung tâm AI nhiều hơn cả hình thức pháp nhân. Việt Nam đã có Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/1/2026, trong đó công nghiệp bán dẫn được quy định như một ngành trọng tâm.
Thông tư 32/2025/TT-BKHCN, hiệu lực từ 1/1/2026, còn ban hành danh mục nguyên liệu, vật liệu, thiết bị, máy móc và công cụ cho công nghiệp bán dẫn được khuyến khích đầu tư; doanh nghiệp thuộc danh mục có thể tiếp cận chính sách dành cho ngành nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư khi đáp ứng điều kiện pháp luật. Nhưng để Việt Nam chuyển từ trung tâm lắp ráp điện tử sang một mắt xích bán dẫn có giá trị cao hơn, ba yếu tố vẫn quan trọng hơn số vốn FDI tuyệt đối: thiết kế chip và R&D; nguồn kỹ sư; và tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng.
Chính Bộ Công Thương cũng nhận định hướng hợp tác cần dịch chuyển từ sản xuất đơn giản sang thiết kế, vật liệu, thiết bị, đóng gói – kiểm thử và R&D. Việc Hàn Quốc có hơn 102 tỷ USD vốn đăng ký là nền tảng lớn, nhưng nếu chỉ lấy quy mô FDI làm tiêu chí thành công thì chưa đủ. Một dự án lắp ráp nhập phần lớn linh kiện rồi xuất khẩu có thể tạo kim ngạch rất cao nhưng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước không tương ứng.
Ngược lại, một trung tâm thiết kế chip hoặc trung tâm R&D có thể có vốn cố định nhỏ hơn nhà máy sản xuất, nhưng đem lại nhiều hơn về kỹ sư, sở hữu trí tuệ, năng lực thiết kế và khả năng hình thành doanh nghiệp vệ tinh.
Đó là lý do yêu cầu của phía Việt Nam tại chuyến thăm lần này liên tục nhấn mạnh chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, R&D, liên kết doanh nghiệp trong nước và nội địa hóa, thay vì chỉ đề nghị tăng tổng vốn đầu tư. Nếu đề xuất của SK đi theo hướng Phó Thủ tướng nêu, dự án sẽ không đơn thuần là một cơ sở cho thuê máy chủ.
Phía Việt Nam muốn dự án bao gồm hạ tầng tính toán, R&D, đào tạo, phát triển ứng dụng AI và hỗ trợ startup. Đây là cấu trúc gần với AI innovation hub hơn một data center truyền thống. Sự khác biệt có ý nghĩa kinh tế rất lớn.
Một trung tâm dữ liệu thuần túy chủ yếu mang lại đầu tư hạ tầng, nhu cầu điện, vận hành và dịch vụ. Một trung tâm AI – R&D có thể tạo thêm: nhu cầu kỹ sư AI và bán dẫn; hoạt động nghiên cứu; chuyển giao công nghệ; hệ sinh thái startup; và cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam sử dụng năng lực GPU mà không phải tự đầu tư toàn bộ thiết bị. Đây mới là mô hình có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa mà Chính phủ đang tìm kiếm Chính quy định hiện hành yêu cầu quy hoạch trung tâm dữ liệu phải tính tổng năng lượng điện dự kiến tiêu thụ, trong khi Bộ Công Thương xác định khả năng cấp điện ổn định và điện sạch đã trở thành tiêu chí ngày càng quan trọng đối với các nhà đầu tư Hàn Quốc.
Điều này đặt ra một nghịch lý chính sách: Việt Nam có thể tạo ưu đãi thuế rất cạnh tranh, nhưng nếu lưới điện và nguồn điện tại địa điểm đầu tư không đáp ứng nhu cầu, dự án AI vẫn khó khả thi. Vì vậy, khi đánh giá các thông tin về “thu hút hàng tỷ USD vào AI data center”, nên theo dõi công suất MW, phương án đấu nối điện, nguồn điện dự phòng và tiêu chuẩn hiệu quả năng lượng, chứ không chỉ nhìn vào tổng vốn đăng ký.
Thông cáo ngày 7/9 nói đến việc khuyến khích doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư vào chất bán dẫn nhưng không công bố một dự án fab mới của Samsung, SK hynix hay doanh nghiệp nào khác.
Việt Nam hiện đã có các dự án Hàn Quốc trong chuỗi bán dẫn, chẳng hạn hoạt động của Hana Micron tại Bắc Ninh, và hệ sinh thái điện tử của Samsung là nền móng lớn. Bộ Công Thương sử dụng chính Hana Micron như ví dụ về xu hướng nâng cấp từ điện tử sang bán dẫn.
Nhưng “hai nước thúc đẩy đầu tư bán dẫn” và “một tập đoàn đã quyết định xây nhà máy sản xuất wafer” là hai cấp độ thông tin hoàn toàn khác nhau. Cho đến thời điểm 7/9, nguồn chính thức trong cuộc hội đàm chưa công bố một cam kết fab mới cụ thể. Nếu bóc tách khỏi ngôn ngữ ngoại giao, yêu cầu của nhà đầu tư công nghệ cao có thể quy về bốn bài toán.
Thứ nhất là khả năng dự báo: chính sách thuế, đất, đầu tư và dữ liệu phải ổn định đủ lâu cho dự án có vòng đời 15–30 năm.
Thứ hai là tốc độ thủ tục: dự án lớn phải xử lý đồng thời thủ tục đầu tư, đất, xây dựng, môi trường, điện và viễn thông.
Thứ ba là khả năng vận hành xuyên biên giới: AI và bán dẫn phụ thuộc chuỗi cung ứng, chuyển giao công nghệ, chuyên gia và dữ liệu quốc tế.
Thứ tư là quyền lợi sau ưu đãi: doanh nghiệp muốn biết chính xác ưu đãi nào được áp dụng, trong bao lâu và điều kiện nào có thể khiến ưu đãi bị thu hồi.
Đây là những vấn đề mà việc hợp tác giữa hai Quốc hội có thể tác động thông qua sửa luật, giám sát thực thi và tăng khả năng dự báo chính sách, nhưng cơ quan lập pháp không thay thế cơ quan cấp phép đầu tư.
Ngày 7/9/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị phía Hàn Quốc khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư vào bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn; hai cơ quan lập pháp thống nhất hỗ trợ hoàn thiện chính sách và môi trường pháp lý cho doanh nghiệp. Đây chưa phải quyết định phê duyệt một dự án đầu tư.
Cùng ngày, đề xuất cụ thể nhất đến từ Tập đoàn SK, khi phía Việt Nam xác nhận hoan nghênh việc SK nghiên cứu một trung tâm AI quy mô lớn. Tuy nhiên, tổng vốn, địa điểm cuối cùng, công suất và thời điểm triển khai chưa được công bố. Bối cảnh nền tảng là rất lớn: Hàn Quốc hiện có 102,6 tỷ USD vốn FDI đăng ký với 10.567 dự án tại Việt Nam; thương mại hai chiều 7 tháng đầu năm đã khoảng 70 tỷ USD.
Về pháp lý, Việt Nam đã tạo một khung mới gồm Luật Đầu tư 143/2025, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật Viễn thông, đồng thời có cơ chế ưu đãi thuế và Quỹ Hỗ trợ đầu tư cho công nghệ cao. Vì vậy, giai đoạn tiếp theo sẽ không được đánh giá bằng số tuyên bố ngoại giao, mà bằng ba chỉ báo cụ thể: dự án nào thực sự được cấp phép; bao nhiêu công nghệ và R&D được đặt tại Việt Nam; và doanh nghiệp Việt Nam tham gia được bao nhiêu vào chuỗi giá trị.
Nếu ba yếu tố đó không tăng, dòng vốn mới có thể làm quy mô FDI lớn hơn nhưng chưa chắc nâng được vị trí của Việt Nam trong chuỗi công nghệ. Ngược lại, nếu các dự án như trung tâm AI của SK được triển khai cùng R&D, nhân lực và chuỗi cung ứng nội địa, đây mới là bước chuyển thực chất từ “cứ điểm sản xuất của doanh nghiệp Hàn Quốc” sang một mắt xích công nghệ có giá trị gia tăng cao hơn.
