Dư nợ cho vay bằng ngoại tệ tại TP.HCM và Đồng Nai đến cuối tháng 7/2026 đạt khoảng 373.400 tỷ đồng, tăng 43% so với cuối năm 2025. Dù chỉ chiếm khoảng 5,9% tổng dư nợ, phần tăng thêm của tín dụng ngoại tệ ước đóng góp khoảng 21,5% vào mức tăng tín dụng của toàn khu vực trong bảy tháng. Diễn biến này xuất hiện đồng thời với việc xuất nhập khẩu tăng hơn 28%, nhập khẩu tăng gần 35% và lãi suất cho vay USD thấp đáng kể so với mặt bằng cho vay bằng VND. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không cho phép doanh nghiệp tùy ý chọn vay ngoại tệ chỉ vì chi phí vốn thấp hơn: các khoản vay phải thuộc đúng nhu cầu được Ngân hàng Nhà nước cho phép và trong nhiều trường hợp phải có nguồn thu ngoại tệ để trả nợ.
Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 công bố ngày 7/9, đến cuối tháng 7/2026 tổng dư nợ tín dụng tại TP.HCM và Đồng Nai đạt 6,329 triệu tỷ đồng, tăng 9% so với cuối năm 2025 và chiếm khoảng 31,2% tổng dư nợ tín dụng cả nước.
Trong cơ cấu này, cho vay bằng ngoại tệ chiếm khoảng 5,9% tổng dư nợ nhưng tăng tới 43% so với cuối năm trước. NHNN Khu vực 2 nhận định diễn biến này phù hợp với sự gia tăng nhu cầu vốn ngoại tệ và hoạt động xuất nhập khẩu.
Từ tỷ trọng 5,9% và tổng dư nợ 6,329 triệu tỷ đồng có thể kiểm tra ngược: 6.329.000 tỷ × 5,9% ≈ 373.400 tỷ đồng. Con số này phù hợp với mức khoảng 373.400 tỷ đồng được VnExpress dẫn từ NHNN Khu vực 2.
Điểm cần lưu ý là đây là dư nợ tại một thời điểm, tức lượng vốn vay còn tồn tại trên bảng cân đối cuối tháng 7, chứ không phải tổng doanh số ngoại tệ ngân hàng đã giải ngân trong bảy tháng. Nếu 373.400 tỷ đồng cuối tháng 7 cao hơn 43% so với cuối năm 2025, có thể suy ra dư nợ ngoại tệ cuối năm trước xấp xỉ: 373.400 / 1,43 ≈ 261.100 tỷ đồng. Như vậy, chỉ trong bảy tháng, số dư ngoại tệ quy đổi tăng khoảng: 373.400 – 261.100 ≈ 112.300 tỷ đồng. Trong khi đó, tổng tín dụng khu vực từ mức suy ra khoảng: 6.329.000 / 1,09 ≈ 5.806.400 tỷ đồng cuối năm 2025, tăng lên 6.329.000 tỷ đồng cuối tháng 7.
Mức tăng tuyệt đối của tổng tín dụng vì vậy khoảng: 522.600 tỷ đồng. So sánh hai con số: 112.300 / 522.600 ≈ 21,5%. Điều đó xác nhận nhận định rằng tín dụng ngoại tệ đóng góp hơn 20% phần tăng dư nợ trong bảy tháng, dù cuối kỳ chỉ chiếm 5,9% tổng dư nợ.
Các con số trên là phép tính từ dữ liệu đã được làm tròn nên cần hiểu theo nghĩa xấp xỉ, không phải số liệu kế toán chính xác đến từng tỷ đồng. Một cách khác để nhìn mức tăng 43% là xem thay đổi cơ cấu.
Dư nợ ngoại tệ cuối năm 2025 ước khoảng 261.100 tỷ đồng trên tổng dư nợ khoảng 5,806 triệu tỷ đồng. Tỷ trọng khi đó chỉ khoảng: 4,5%. Đến cuối tháng 7/2026: 373.400 / 6.329.000 ≈ 5,9%. Như vậy, tỷ trọng ngoại tệ đã tăng khoảng 1,4 điểm phần trăm chỉ trong bảy tháng. Đây là thay đổi đáng kể hơn con số 5,9% nhìn riêng lẻ.
Nó cho thấy tín dụng ngoại tệ không chỉ tăng cùng thị trường, mà tăng nhanh hơn gần năm lần tốc độ 9% của tổng dư nợ khu vực. NHNN Khu vực 2 liên hệ mức tăng tín dụng ngoại tệ với hoạt động xuất nhập khẩu, và số liệu quốc gia cho thấy mối liên hệ này có cơ sở. Bảy tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam đạt: 659,58 tỷ USD, tăng 28,1%. Trong đó:
xuất khẩu: 319,53 tỷ USD, tăng 21,7%;
nhập khẩu: 340,05 tỷ USD, tăng 34,8%;
nhập siêu: 20,52 tỷ USD.
Đáng chú ý, 94,1% kim ngạch nhập khẩu là tư liệu sản xuất, đạt gần 320 tỷ USD. Điều đó có nghĩa phần lớn lượng ngoại tệ chi cho nhập khẩu đang gắn với: máy móc; thiết bị; nguyên liệu; linh kiện; và các đầu vào của hoạt động sản xuất. Vì TP.HCM và Đồng Nai đều là những trung tâm công nghiệp, thương mại, logistics và xuất nhập khẩu lớn, việc dư nợ ngoại tệ tăng trong bối cảnh nhập khẩu đầu vào tăng mạnh là một diễn biến có logic kinh tế.
Tuy nhiên, không nên suy luận rằng toàn bộ 112.300 tỷ đồng tăng thêm đều là vốn nhập khẩu. Dữ liệu NHNN được công bố hiện chưa tách dư nợ ngoại tệ theo từng mục đích vay, loại tiền hoặc nhóm khách hàng. Một yếu tố khác là chênh lệch chi phí vốn. Theo dữ liệu NHNN về mặt bằng lãi suất tháng 7/2026: lãi suất cho vay bằng VND: khoảng 8,3–10,5%/năm đối với các khoản vay mới và cũ còn dư nợ; lãi suất cho vay bằng USD: khoảng 4,1–5,4%/năm. Khoảng cách danh nghĩa có thể lên tới vài điểm phần trăm một năm. Ví dụ, nếu một doanh nghiệp đủ điều kiện pháp lý và có sẵn nguồn thu USD để trả nợ, vay USD ở mức khoảng 5% thay vì vay VND ở 9% có thể tạo chênh lệch chi phí lãi khoảng: 4 điểm phần trăm/năm. Với khoản vay tương đương 100 tỷ đồng, chênh lệch lý thuyết khoảng 4 tỷ đồng mỗi năm, trước khi tính các loại phí và rủi ro khác.
Đây là lý do vay ngoại tệ có thể hấp dẫn với doanh nghiệp xuất khẩu có nguồn thu USD tự nhiên. Nếu doanh nghiệp vay USD nhưng doanh thu chủ yếu bằng VND, khoản nợ sẽ tăng theo VND khi đồng nội tệ mất giá.
Ví dụ, nếu chênh lệch lãi suất giữa USD và VND là 4 điểm phần trăm nhưng VND mất giá 5% trong thời gian tương ứng, phần lợi thế lãi suất có thể bị xóa sạch hoặc đảo ngược. Đó là bản chất của rủi ro mismatch tiền tệ: vay bằng một đồng tiền; nhưng tạo dòng tiền bằng đồng tiền khác. Chính vì vậy, chính sách cho vay ngoại tệ của Việt Nam được thiết kế theo hướng hạn chế và trong nhiều trường hợp yêu cầu doanh nghiệp phải có nguồn thu ngoại tệ để trả nợ.
Với doanh nghiệp xuất khẩu thu USD, doanh thu ngoại tệ tạo một dạng “hedge tự nhiên”: doanh nghiệp vay USD và cũng nhận USD khi bán hàng. Với doanh nghiệp chỉ thu VND, rủi ro lớn hơn đáng kể.
Biểu báo cáo cho vay ngoại tệ theo Thông tư 42/2018/TT-NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng báo cáo “số dư nợ quy đổi tỷ đồng”. Do đó, mức 373.400 tỷ đồng là giá trị ngoại tệ sau khi được quy đổi sang VND. Nếu tỷ giá USD/VND, EUR/VND hoặc các đồng tiền khác thay đổi, giá trị dư nợ khi quy đổi ra đồng Việt Nam cũng thay đổi dù lượng ngoại tệ danh nghĩa không đổi.
Muốn xác định chính xác mức tăng về lượng ngoại tệ phải có dữ liệu dư nợ theo từng đồng tiền. Tuy nhiên, riêng USD/VND, tỷ giá trung tâm ngày 31/7 ở mức 25.338 đồng/USD, chỉ tăng tương đối nhẹ so với cuối năm 2025.
Vì vậy, biến động tỷ giá có thể đóng góp một phần vào thay đổi giá trị quy đổi, nhưng khó giải thích mức tăng tới 43%. Phần lớn biến động nhiều khả năng đến từ tăng dư nợ thực tế, dù chưa thể xác định chính xác tỷ lệ nếu không có cơ cấu tiền tệ chi tiết.
Cho vay ngoại tệ tại Việt Nam hiện được điều chỉnh bởi Thông tư 24/2015/TT-NHNN, đã được sửa đổi, bổ sung, đặc biệt bởi Thông tư 42/2018/TT-NHNN. Cơ sở dữ liệu pháp luật hiện vẫn ghi nhận Thông tư 42 còn hiệu lực. Pháp luật không cho phép ngân hàng coi USD giống như một sản phẩm tín dụng thông thường để bất kỳ khách hàng nào cũng có thể vay.
Cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn trong nước phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu, khi doanh nghiệp có nguồn ngoại tệ từ xuất khẩu để trả nợ; khi giải ngân, về nguyên tắc doanh nghiệp phải bán số ngoại tệ vay cho chính tổ chức tín dụng theo giao dịch giao ngay, trừ trường hợp pháp luật cho phép thanh toán bằng ngoại tệ.
Cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu trong điều kiện luật định. Một số khoản đầu tư ra nước ngoài đáp ứng điều kiện pháp luật. Với các nhu cầu khác, tổ chức tín dụng có thể phải xin Ngân hàng Nhà nước chấp thuận bằng văn bản đối với trường hợp cụ thể. Một chi tiết pháp lý rất dễ bị bỏ qua là một số cơ chế trong Thông tư 42 chỉ có thời hạn.
Quy định cho phép vay ngoại tệ ngắn hạn để nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ phục vụ sản xuất kinh doanh cho nhu cầu trong nước, dù có nguồn thu ngoại tệ trả nợ, chỉ được duy trì đến hết 31/3/2019. Quy định cho vay trung và dài hạn để thanh toán nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ khi khách hàng có nguồn thu ngoại tệ trả nợ cũng chỉ được áp dụng đến hết 30/9/2019. Điều đó cho thấy chính sách của NHNN đã nhiều năm theo hướng hạn chế dần tình trạng đô la hóa quan hệ tín dụng, thay vì mở rộng cho vay ngoại tệ đại trà. Vì vậy, việc dư nợ ngoại tệ tăng 43% trong năm 2026 không nên được hiểu là NHNN vừa nới cửa cho mọi doanh nghiệp chuyển từ vay VND sang USD. Nhu cầu vay vẫn phải nằm trong phạm vi pháp luật cho phép. Thông tư 42 quy định đối với các khoản vay mà khách hàng được xác định có đủ nguồn thu ngoại tệ, ngân hàng phải thẩm định nguồn trả nợ trước khi ký hợp đồng.
Nếu tới hạn mà nguồn ngoại tệ bị chậm do nguyên nhân khách quan, khách hàng có thể được mua ngoại tệ từ tổ chức tín dụng để trả nợ khi đáp ứng điều kiện. Cơ chế này cho thấy pháp luật tìm cách gắn khoản vay ngoại tệ với một nguồn dòng tiền ngoại tệ thực tế, giảm nguy cơ doanh nghiệp vay USD chỉ để tận dụng chênh lệch lãi suất.
Thông tư 24 yêu cầu tổ chức tín dụng khi cho vay bằng ngoại tệ phải:
được phép hoạt động ngoại hối;
tuân thủ quy định về cho vay và quản lý ngoại hối;
bảo đảm các tỷ lệ an toàn;
và đặc biệt phải cân đối được nguồn vốn ngoại tệ phù hợp với thời hạn và quy mô khoản vay.
Điều này nhằm hạn chế tình trạng ngân hàng cho vay ngoại tệ dài hạn trong khi nguồn ngoại tệ huy động hoặc vay vào quá ngắn.
Đây là dạng rủi ro kỳ hạn tương tự hoạt động tín dụng VND, nhưng phức tạp hơn vì còn gắn với thanh khoản ngoại tệ và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. 373.400 tỷ đồng là một con số lớn về giá trị tuyệt đối. Nhưng trong tổng dư nợ 6,329 triệu tỷ đồng, phần ngoại tệ chỉ chiếm 5,9%. Khoảng 94,1% dư nợ còn lại vẫn là VND hoặc các khoản không được xếp vào nhóm ngoại tệ này theo số liệu công bố.
Vì vậy, chưa có cơ sở từ con số 43% để nói hệ thống tín dụng TP.HCM và Đồng Nai đang “đô la hóa”. Đúng hơn là: một phân khúc tương đối nhỏ đang tăng rất nhanh. Mức độ đáng lo hay tích cực phải đánh giá qua cơ cấu khách hàng và nguồn trả nợ. Nếu chủ yếu là doanh nghiệp xuất khẩu có dòng tiền USD ổn định, rủi ro tỷ giá thấp hơn. Nếu tín dụng lan rộng tới những doanh nghiệp thiếu nguồn ngoại tệ tự nhiên, rủi ro sẽ cao hơn. Bức tranh tín dụng khu vực cũng cho thấy vốn vẫn chủ yếu chảy vào hoạt động kinh tế thực. Cuối tháng 7:
công nghiệp chế biến, chế tạo: 898.900 tỷ đồng, tăng 10,7%;
bán buôn, bán lẻ và sửa chữa phương tiện: 843.200 tỷ đồng, tăng 6,8%;
xây dựng: 397.000 tỷ đồng, tăng 13,8%;
logistics: 160.000 tỷ đồng, tăng 7,3%;
lưu trú, ăn uống: 78.700 tỷ đồng, tăng 10,5%;
tín dụng tiêu dùng tăng khoảng 7,1%.
Sự tăng trưởng của chế biến – chế tạo và logistics đặc biệt phù hợp với việc nhu cầu ngoại tệ tăng, bởi đây là hai nhóm liên hệ trực tiếp với xuất nhập khẩu, máy móc, nguyên liệu và vận tải quốc tế. Nhưng NHNN chưa công bố bảng chéo cho biết bao nhiêu trong 373.400 tỷ đồng ngoại tệ thuộc ngành chế biến – chế tạo, nên không được cộng ghép hai bộ số liệu rồi coi đó là cùng một khoản dư nợ.
Đến cuối tháng 7, tổng huy động vốn ở TP.HCM và Đồng Nai đạt khoảng 6,168 triệu tỷ đồng, tăng 7,4% so với cuối năm 2025. Trong khi tín dụng tăng 9% vì vậy đang tăng nhanh hơn huy động khoảng 1,6 điểm phần trăm.
Điều này không đồng nghĩa hai địa phương đang “thiếu 161.000 tỷ đồng để cho vay”, bởi ngân hàng còn có: vốn tự có; nguồn vốn liên ngân hàng; phát hành giấy tờ có giá; vay trong và ngoài nước; và điều chuyển vốn trong toàn hệ thống của từng ngân hàng. Tuy nhiên, nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động trong thời gian dài, chi phí vốn và thanh khoản của hệ thống sẽ trở thành biến số cần theo dõi. Ở chiều tích cực, doanh nghiệp có doanh thu ngoại tệ có thể:
vay với lãi suất danh nghĩa thấp hơn;
giảm chi phí vốn;
tự cân đối dòng tiền xuất nhập khẩu;
giảm nhu cầu chuyển đổi VND sang USD ngay từ đầu.
Ở chiều rủi ro, khi khoản vay tới hạn, nếu doanh nghiệp không thu được ngoại tệ đúng kế hoạch thì nhu cầu mua USD để trả nợ có thể tăng. Điều này đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam đã nhập siêu 20,52 tỷ USD trong bảy tháng, trong khi Cục Thống kê cảnh báo nhập siêu có thể tạo áp lực lên thị trường ngoại hối và tỷ giá.
Do đó, tăng trưởng tín dụng ngoại tệ chỉ bền vững khi nó được đi cùng với:
nguồn thu ngoại tệ tương ứng, khả năng phòng ngừa rủi ro và chất lượng tín dụng tốt. Do đó, dữ liệu hiện có hợp lý hơn khi được đọc như một chỉ báo về sự gia tăng hoạt động thương mại và nhu cầu tài trợ bằng ngoại tệ, chứ không phải bằng chứng rằng doanh nghiệp hàng loạt đang đầu cơ tỷ giá. Để đánh giá chất lượng của xu hướng, cần ít nhất năm dữ liệu mà NHNN chưa công bố chi tiết trong bản tin này:
Một, cơ cấu theo loại tiền. USD chiếm bao nhiêu, EUR và các ngoại tệ khác bao nhiêu?
Hai, cơ cấu khách hàng. Bao nhiêu thuộc doanh nghiệp FDI, bao nhiêu thuộc doanh nghiệp trong nước?
Ba, cơ cấu mục đích vay. Nhập khẩu nguyên liệu, vốn lưu động xuất khẩu, xăng dầu hay nhu cầu khác?
Bốn, tỷ lệ khách hàng có nguồn thu ngoại tệ tự nhiên.
Năm, nợ xấu ngoại tệ.
Đáng chú ý, biểu báo cáo theo Thông tư 42 thực tế yêu cầu ngân hàng phân loại dư nợ ngoại tệ theo thời hạn, mục đích, khả năng trả nợ và tách cả doanh nghiệp FDI với khách hàng khác, đồng thời báo cáo tỷ lệ nợ xấu ngoại tệ. Nếu những dữ liệu này được công bố trong các kỳ sau, thị trường mới có thể đánh giá chính xác hơn mức độ an toàn của đợt tăng 43%.
































































































