Vào trung tuần tháng 9/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra thông điệp chính sách quyết liệt nhằm bảo vệ và thúc đẩy ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) cùng hạ tầng trung tâm dữ liệu (data center). Việc bác bỏ các luận điểm lo ngại rủi ro AI và thể chế hóa một “Lực lượng AI” (AI Task Force) cấp liên bang phản ánh chiến lược nới lỏng quy định (deregulation) nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh địa chính trị của Hoa Kỳ trong không gian công nghệ.
Chính quyền hiện tại xác định AI và cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu đóng vai trò là “động lực phát triển kinh tế vĩ đại nhất trong lịch sử”, có quy mô vượt qua cả sự bùng nổ của internet hay các tài nguyên truyền thống như dầu mỏ, vàng. Dựa trên luận điểm này, Tổng thống Mỹ chỉ trích gay gắt những ý kiến phản đối sự mở rộng vô hạn của AI, bao gồm cả những cảnh báo từ chính các lãnh đạo trong ngành như Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman hay CEO Anthropic Dario Amodei – những người đang kêu gọi giảm tốc độ phát triển để xây dựng các khung giám sát an toàn.
Những nỗ lực đòi hỏi siết chặt quy định bị Tổng thống Mỹ phản bác là một “thuyết âm mưu” nhằm kìm hãm sự tăng trưởng của nước Mỹ. Dưới góc nhìn địa chính trị, việc áp đặt các rào cản giám sát đạo đức hay giới hạn an toàn lên mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) bị coi là hành động tự suy yếu, tạo rủi ro để đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc vươn lên chiếm lĩnh vị thế dẫn đầu công nghệ toàn cầu.
Để thể chế hóa quan điểm không cản trở sự phát triển của công nghệ, chính phủ Hoa Kỳ đã vận hành một “Lực lượng Đặc nhiệm tranh tụng AI” (AI Litigation Task Force). Đây là công cụ hành pháp chiến lược, được thiết lập thông qua Sắc lệnh Hành pháp (Executive Order) nhằm trao quyền cho Bộ Tư pháp can thiệp trực tiếp vào cấu trúc pháp lý nội địa. Lực lượng này có nhiệm vụ chủ động rà soát, khiếu kiện và vô hiệu hóa các đạo luật do chính quyền các tiểu bang ban hành nếu các luật này bị đánh giá là tạo ra gánh nặng tuân thủ “vô lý” đối với doanh nghiệp AI.
Mọi quy định cấp tiểu bang yêu cầu công khai dữ liệu đào tạo, kiểm duyệt đầu ra của thuật toán (truthful outputs), hoặc bắt buộc tích hợp các tiêu chuẩn an toàn phức tạp đều có thể bị lực lượng này thách thức trước tòa án liên bang với lý do cản trở tự do thương mại hoặc vi phạm Tu chính án thứ nhất.
Việc thiết lập Lực lượng AI giúp xóa bỏ tình trạng phân mảnh pháp lý (fragmentation), bảo đảm các tập đoàn công nghệ chỉ phải tuân thủ một khung chính sách nới lỏng duy nhất từ chính phủ liên bang, qua đó giải phóng nguồn lực tài chính để tập trung tối đa vào nghiên cứu và ứng dụng.
Đi kèm với việc tháo gỡ rào cản thuật toán, sự phát triển của AI đòi hỏi nguồn cung cấp năng lượng và phần cứng khổng lồ. Để đáp ứng, chính sách AI của Hoa Kỳ gắn liền với việc thúc đẩy các Sắc lệnh Hành pháp về “Tăng tốc cấp phép hạ tầng trung tâm dữ liệu liên bang”.
Chính quyền liên bang tiến hành thu hẹp phạm vi của các tiêu chuẩn thẩm định môi trường nghiêm ngặt như Đạo luật Không khí Sạch (Clean Air Act) và Đạo luật Nước sạch (Clean Water Act), cho phép các tổ hợp trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn (hyperscale) bỏ qua nhiều quy trình đánh giá tác động để đẩy nhanh tiến độ khởi công. Bất chấp các phản ứng từ giới hoạt động môi trường và những cảnh báo về làn sóng rác thải điện tử có thể lên tới 13 triệu tấn mỗi năm vào 2030, quan điểm xuyên suốt của chính quyền là ưu tiên mở rộng mạng lưới điện và các nguồn năng lượng (hóa thạch, hạt nhân) để đảm bảo năng lực tính toán không bị thiếu hụt điện năng.
Sự ra đời của “Lực lượng AI” cùng hàng loạt sắc lệnh dọn đường hạ tầng khẳng định một nguyên tắc điều hành nhất quán: Hoa Kỳ sẵn sàng tái cấu trúc các ưu tiên về an toàn thuật toán và tiêu chuẩn môi trường để tối đa hóa tốc độ phát triển và duy trì quyền lực công nghệ định hình tương lai.
































































































