Mỹ đề xuất kế hoạch 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông, qua đó thổi bùng kỳ vọng hạ nhiệt địa chính trị, kéo hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đồng loạt tăng mạnh trong khi giá dầu đảo chiều giảm sâu.
Thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận diễn biến tích cực trong phiên giao dịch tối 25/3 (giờ Việt Nam), khi hợp đồng tương lai các chỉ số chứng khoán chủ chốt của Mỹ đồng loạt tăng mạnh sau thông tin Washington được cho là đã gửi tới Iran một đề xuất gồm 15 điểm nhằm chấm dứt cuộc chiến đang diễn ra tại Trung Đông.
Cụ thể, hợp đồng tương lai S&P 500 tăng 0,8% lên 6.657 điểm, hợp đồng tương lai Nasdaq 100 tăng gần 1% lên 24.443,75 điểm, còn hợp đồng tương lai Dow Jones tăng 0,8% lên 46.792 điểm.
Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý của tâm lý nhà đầu tư, sau khi Phố Wall khép lại phiên trước đó trong sắc đỏ. Trong phiên giao dịch chính thức, chỉ số Dow Jones giảm 0,2%, S&P 500 mất 0,4%, còn Nasdaq Composite lùi 0,8%, chủ yếu do áp lực từ lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng và giá dầu leo thang vì căng thẳng địa chính trị.
Tuy nhiên, thị trường nhanh chóng lấy lại đà hưng phấn vào cuối phiên khi xuất hiện thông tin từ truyền thông Mỹ cho biết Nhà Trắng đã chuyển cho Tehran một kế hoạch hòa bình 15 điểm. Đề xuất này được cho là bao gồm khả năng thiết lập một lệnh ngừng bắn, đồng thời mở đường cho các cuộc đàm phán sâu rộng hơn liên quan đến chương trình hạt nhân và năng lực quân sự của Iran.
Phát biểu trước báo giới, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington hiện đang “trong quá trình đàm phán” với Iran. Ông nhận định Tehran đang “nói chuyện có lý” và cho thấy dấu hiệu sẵn sàng tiến tới một thỏa thuận hòa bình. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng để ngỏ khả năng Iran có thể chấp nhận từ bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân như một phần của thỏa thuận.
Dù vậy, phía Iran nhanh chóng bác bỏ thông tin về các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ. Các quan chức Tehran khẳng định không có cuộc thương lượng nào đang diễn ra và cho rằng những thông tin về tiến trình ngoại giao hiện tại là không chính xác. Phản ứng này cho thấy triển vọng hòa giải vẫn còn nhiều bất định, bất chấp những tín hiệu lạc quan ban đầu từ Washington.
Song song với sự khởi sắc của thị trường chứng khoán, giá dầu thế giới lại giảm mạnh trong phiên giao dịch châu Á ngày 26/3, sau khi kỳ vọng về một lệnh ngừng bắn làm dịu bớt lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Cả hai mặt hàng dầu chuẩn Brent và WTI đều giảm hơn 5% so với mức đỉnh đạt được trong phiên trước.
Đà giảm của giá năng lượng được xem là yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với chứng khoán, bởi dầu hạ nhiệt sẽ góp phần giảm áp lực lạm phát, đồng thời cải thiện triển vọng lợi nhuận cho doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí đầu vào bớt căng thẳng.
Trước đó, ông Trump cũng từng tuyên bố các cuộc tiếp xúc với Iran đang diễn ra “hiệu quả”, song tiếp tục bị Tehran phủ nhận. Điều này khiến thị trường vẫn duy trì trạng thái nhạy cảm cao trước mọi diễn biến liên quan đến xung đột Trung Đông.
Giới đầu tư hiện đặc biệt theo dõi sát tình hình tại eo biển Hormuz — tuyến hàng hải chiến lược đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu — cũng như bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy một bước đột phá ngoại giao thực sự và bền vững giữa các bên liên quan.
