Philippines tăng tốc gom gạo Việt, hàng chục tàu liên tiếp cập cảng lấy hàng trong đầu tháng 5
Hoạt động xuất khẩu gạo tại các cảng phía Nam đang trở nên sôi động khi Philippines đẩy mạnh thu mua gạo từ Việt Nam. Chỉ trong 10 ngày đầu tháng 5, phần lớn tàu vào cảng để xếp gạo xuất khẩu đều có điểm đến là quốc gia láng giềng này.
Động thái tăng nhập khẩu diễn ra trong bối cảnh Philippines đối mặt với rủi ro thiếu hụt nguồn cung lúa gạo nội địa do thời tiết cực đoan và nguy cơ El Niño ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.
Theo số liệu từ cơ quan hải quan, Philippines tiếp tục là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam trong năm 2026. Riêng tháng 4/2026, nước này đã mua hơn 510.000 tấn gạo Việt Nam, với kim ngạch khoảng 225 triệu USD. Con số này chiếm 46,4% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam trong tháng.
Đáng chú ý, trong giai đoạn từ ngày 1/5 đến 11/5, có 23 trên tổng số 25 tàu cập các cảng Hồ Chí Minh và Mỹ Thới để bốc xếp gạo xuất khẩu có hành trình đến Philippines. Tổng khối lượng gạo dự kiến được xếp lên tàu trong đợt này đạt khoảng 168.650 tấn.
Philippines gia tăng nhập khẩu vì lo ngại thiếu hụt nguồn cung
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, nguyên nhân chính khiến Philippines tăng mạnh nhập khẩu gạo là áp lực từ nguồn cung trong nước. Nhiều vùng sản xuất lúa của nước này đang chịu tác động của nắng nóng kéo dài, trong khi nguy cơ El Niño có thể khiến sản lượng tiếp tục sụt giảm.
Tại một số khu vực trồng lúa trọng điểm như North Cotabato, tình trạng khô hạn kéo dài khiến đồng ruộng thiếu nước, hệ thống thủy lợi suy yếu và hoạt động canh tác gặp nhiều khó khăn. Nông dân Philippines lo ngại El Niño có khả năng xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026, với xác suất được dự báo lên tới 79%, và có thể kéo dài sang đầu năm 2027.
Các dự báo cho thấy sản lượng gạo nội địa của Philippines có thể giảm từ 20% đến 50%. Nếu kịch bản này xảy ra, tổng sản lượng gạo năm 2026 của nước này có thể chỉ còn khoảng 18,6–18,8 triệu tấn, mức thấp nhất trong gần một thập kỷ.
Trong bối cảnh đó, Philippines được dự báo có thể phải nhập khẩu khoảng 4,8 triệu tấn gạo trong năm 2026. Đây sẽ là mức nhập khẩu cao kỷ lục của quốc gia này.
Giá gạo tại Philippines tăng, gạo Việt hưởng lợi
Sức ép từ nguồn cung nội địa đang đẩy giá gạo bán lẻ tại Philippines đi lên. Hiện giá gạo trên thị trường nước này dao động khoảng 55–63 peso/kg. Cơ quan nông nghiệp Philippines cảnh báo giá có thể tiếp tục tăng trong giai đoạn thu hoạch tháng 9 nếu tình hình sản xuất không được cải thiện.
Trong khi đó, thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam cũng ghi nhận xu hướng tăng giá ở nhiều chủng loại. Gạo Jasmine hiện được chào bán quanh mức 525–529 USD/tấn, tăng khoảng 17 USD/tấn so với đầu tuần. Một số loại gạo thơm và gạo 100% tấm cũng ghi nhận mức giá cao hơn.
Ở thị trường trong nước, giá lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung vẫn ổn định. Lúa OM 18 và Đài Thơm 8 dao động quanh mức 6.500–6.700 đồng/kg. Trong khi đó, lúa IR 50404 phổ biến ở vùng 5.400–5.500 đồng/kg.
Việc Philippines tăng tốc nhập khẩu cho thấy gạo Việt Nam tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực của quốc gia này. Đồng thời, nhu cầu lớn từ thị trường Philippines cũng đang góp phần hỗ trợ giá gạo xuất khẩu của Việt Nam trong ngắn hạn.
