Nhà đồng sáng lập Microsoft Bill Gates cho rằng tội phạm lợi dụng trí tuệ nhân tạo là rủi ro đáng lo trong ngắn hạn, với khả năng gây gián đoạn hệ thống tài chính và gia tăng các hoạt động tống tiền.
Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 11/10, ông Gates dự báo tấn công mạng có thể là lĩnh vực chứng kiến tác động tiêu cực rõ rệt của AI trong một năm tới. Theo AFP, ông đặc biệt lo ngại những người có ý đồ xấu tiếp cận mô hình mạnh nhưng thiếu biện pháp ngăn chặn lạm dụng. Đây là nhận định về xu hướng rủi ro, không phải thông báo về một cuộc tấn công vừa xảy ra.
Theo ông Gates, nguy cơ trước mắt tập trung vào cách con người sử dụng công nghệ. Các đối tượng có thể lợi dụng AI để xâm nhập hệ thống, làm gián đoạn dịch vụ và gây sức ép đòi tiền doanh nghiệp. Ông cảnh báo khả năng tiếp cận công cụ mạnh hơn có thể tạo ra những sự cố khó lường đối với an ninh mạng.
Quan điểm này tiếp nối bài viết ông công bố trên Gates Notes hồi tháng 8. Khi đó, ông nhận định nguồn lực cần thiết để tiến hành một cuộc tấn công đang giảm, trong khi bên phòng thủ phải xử lý nhiều điểm yếu. Một mô hình có khả năng tìm lỗi phần mềm để doanh nghiệp sửa chữa cũng có thể bị lợi dụng để khai thác chính những lỗi đó.
Các hệ thống tài chính không phải đối tượng duy nhất được ông nhắc tới. Danh sách hạ tầng có thể chịu rủi ro còn gồm bệnh viện, hệ thống cấp nước, lưới điện và nền tảng quản lý trợ cấp. Theo ông, hậu quả của một sự cố tại những đơn vị này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến bệnh nhân, khách hàng và người nhận hỗ trợ.
Ở góc độ nghiên cứu, một báo cáo của Viện Ổn định Tài chính thuộc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng phân tích khả năng các mô hình AI tiên tiến làm giảm thời gian và chuyên môn cần thiết cho hoạt động tấn công. Khi khoảng cách từ phát hiện lỗ hổng đến khai thác bị rút ngắn, tổ chức tài chính có ít thời gian hơn để vá lỗi và khắc phục.
Tuy nhiên, báo cáo này đồng thời ghi nhận lợi ích của AI đối với phòng thủ, như tìm lỗ hổng nhanh hơn, phát hiện mối đe dọa và hỗ trợ ứng phó sự cố. Vì vậy, tác động của công nghệ không chỉ phụ thuộc năng lực công cụ mà còn ở khả năng triển khai biện pháp bảo vệ của các tổ chức.
Ông Gates cho rằng việc kiểm soát rủi ro cần vượt ra ngoài cam kết tự nguyện của doanh nghiệp AI. Trong cuộc phỏng vấn, ông đánh giá cơ chế để các công ty tự giám sát là chưa đủ, đồng thời kêu gọi tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn trước nguy cơ công nghệ bị lạm dụng.
Dự báo về làn sóng tấn công trong một năm tới vẫn là đánh giá của ông Gates, chưa phải kết luận rằng một hệ thống tài chính cụ thể sắp bị xâm nhập. Trọng tâm cảnh báo là tốc độ phát triển công cụ tấn công có thể vượt khả năng thích ứng của bên phòng thủ nếu các biện pháp bảo vệ không được nâng cấp tương ứng.
