Chủ tịch UBND cấp xã được phạt vi phạm đất đai đến 250 triệu đồng: Cần hiểu đúng về “trần thẩm quyền”

Từ ngày 31/8/2026, mức phạt tiền tối đa thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực đất đai tăng từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng đối với một hành vi vi phạm của cá nhân. Tuy nhiên, đây là giới hạn thẩm quyền xử phạt, không phải mức phạt mặc định áp dụng cho mọi vi phạm đất đai.

Nghị định 281/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 13/7/2026, có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Thông tin về ngày ban hành, thời điểm có hiệu lực và bản nghị định đã ký được công bố trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Khoản 1 Điều 6 Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 1 Điều 30 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, quy định Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng.

So với quy định trước đây, mức tăng được xác định như sau:

Đối tượng vi phạm

Trần thẩm quyền trước ngày 31/8/2026

Trần thẩm quyền từ ngày 31/8/2026

Mức tăng

Cá nhân

5 triệu đồng

250 triệu đồng

50 lần, tương đương tăng thêm 4.900%

Tổ chức

10 triệu đồng

500 triệu đồng

50 lần

Con số 500 triệu đồng đối với tổ chức được xác định theo khoản 4 Điều 5 Nghị định 123/2024/NĐ-CP: thẩm quyền phạt tiền đối với một hành vi của tổ chức bằng hai lần thẩm quyền đối với cá nhân. Quy định này có thể đối chiếu tại Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Cần lưu ý, mức 250 triệu đồng được áp dụng để xác định thẩm quyền đối với một hành vi vi phạm của cá nhân. Đây không phải mức tiền mà người vi phạm đương nhiên phải nộp. Mức phạt cụ thể vẫn phải căn cứ vào:

  • Hành vi vi phạm được quy định tại điều, khoản nào;

  • Mức tối thiểu và tối đa của khung tiền phạt;

  • Diện tích, loại đất và địa bàn xảy ra vi phạm;

  • Tư cách của chủ thể vi phạm là cá nhân hay tổ chức;

  • Tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ;

  • Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đi kèm.

Chẳng hạn, hành vi không đăng ký biến động đất đai thuộc trường hợp phải đăng ký vẫn có mức phạt đối với cá nhân từ 2–3 triệu đồng theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CP. Việc tăng thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã không làm mức phạt này tự động tăng lên 250 triệu đồng.

Vì vậy, cách diễn đạt chính xác phải là “tăng trần thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã lên 250 triệu đồng”, không nên viết thành “mọi vi phạm đất đai ở cấp xã bị phạt 250 triệu đồng”. Theo Điều 6 Nghị định 281/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã có bốn nhóm thẩm quyền:

  1. Phạt cảnh cáo;

  2. Phạt tiền đến 250 triệu đồng;

  3. Đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực đất đai trong thời hạn 3 tháng;

  4. Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Trong hệ thống biện pháp khắc phục hậu quả, Nghị định 281/2026/NĐ-CP bổ sung bốn biện pháp đáng chú ý:

  • Buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm;

  • Buộc khôi phục tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính;

  • Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai;

  • Buộc nộp lại giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.

Như vậy, hậu quả pháp lý của một quyết định xử phạt có thể lớn hơn số tiền ghi trong phần phạt chính. Chi phí tháo dỡ công trình, khôi phục hiện trạng, đo đạc lại hoặc thực hiện lại thủ tục đất đai trong nhiều trường hợp có thể tạo ra nghĩa vụ tài chính đáng kể.

Nghị định mới đồng thời bãi bỏ khoản 2 Điều 30 Nghị định 123/2024/NĐ-CP về thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện. Đây là sự điều chỉnh tương ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chuyển một phần đáng kể trách nhiệm xử lý vi phạm về cấp xã. Các thay đổi này được tổng hợp trong Văn bản hợp nhất 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT.

Hồ sơ đo đạc và hiện trạng đất trở thành chứng cứ trọng yếu

Khi trần thẩm quyền tăng từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng, yêu cầu về tính chính xác của hồ sơ xử phạt cũng tăng tương ứng. Theo Văn bản hợp nhất 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT, nếu vi phạm xảy ra trên toàn bộ thửa đất và đã có bản đồ địa chính, diện tích vi phạm được xác định theo bản đồ. Trường hợp chưa có bản đồ hoặc chỉ vi phạm trên một phần thửa đất, người lập biên bản phải xác định phạm vi, ranh giới và diện tích vi phạm.

 

Nếu không thể đo bằng phương pháp thủ công, cơ quan xử lý có thể thuê đơn vị có chức năng đo đạc. Người bị lập biên bản nếu không đồng ý với kết quả cũng có quyền thuê đơn vị có chức năng để đo đạc lại, nhưng phải chịu chi phí. Tình trạng ban đầu của đất phải được xác định theo loại đất, người sử dụng đất, địa hình, địa vật và công trình tồn tại trước khi vi phạm. Đây là căn cứ trực tiếp để quyết định có áp dụng biện pháp buộc khôi phục hiện trạng hay không.

 

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ảnh 1

Tin tức mới nhất