Cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu mỗi năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong kỳ tính thuế 2026 và 2027, theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua chiều 24/8.
Chiều 24/8, Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân, doanh nghiệp, với 480 trong 481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, tương đương 96% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực ngay từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, 2027.
Đây là thay đổi quan trọng so với thời điểm giữa tháng 8, khi chính sách vẫn đang trong quá trình Chính phủ xây dựng và trình Quốc hội. Từ ngày 24/8, việc giảm thuế đã được Quốc hội quyết nghị, không còn là phương án đề xuất.
Cá nhân kinh doanh được giảm 30% thuế TNCN
Theo Nghị quyết, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh và doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Điều kiện doanh thu được xác định theo từng năm. Nói cách khác, ngưỡng 10 tỷ đồng gắn với doanh thu của năm 2026 và năm 2027 tương ứng với kỳ tính thuế được hưởng chính sách.
Về thuật ngữ pháp lý, Nghị quyết xác định đối tượng chịu thuế là cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh. Trong thực tế truyền thông, nhóm này thường được gọi gọn là hộ, cá nhân kinh doanh.
Mức giảm 30% được tính trên số thuế TNCN phải nộp, không phải giảm 30 điểm phần trăm thuế suất và cũng không phải giảm 30% doanh thu tính thuế.
Ví dụ, nếu sau khi xác định nghĩa vụ theo quy định hiện hành, một cá nhân kinh doanh thuộc diện hưởng chính sách có số thuế TNCN phải nộp là 100 triệu đồng, khoản được giảm theo Nghị quyết là 30 triệu đồng, còn 70 triệu đồng phải nộp.
Doanh nghiệp doanh thu đến 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% TNDN
Với doanh nghiệp, Nghị quyết giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Chính sách vì vậy không đồng nghĩa doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng được giảm 30% mọi nghĩa vụ thuế. Nội dung vừa được Quốc hội thông qua trực tiếp liên quan thuế thu nhập doanh nghiệp, không phải một mức giảm chung đối với VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt hay các khoản thuế, phí khác.
Với doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi TNDN theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc luật, nghị quyết khác của Quốc hội, khoản giảm 30% được tính trên số thuế TNDN còn phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi thuế hiện hành. Quy định này nhằm tránh cộng chồng các ưu đãi theo cách làm sai lệch số thuế thực tế phải nộp.
Chặn việc chia, tách doanh nghiệp để hưởng ưu đãi
Nghị quyết đồng thời bổ sung cơ chế nhằm hạn chế trường hợp doanh nghiệp chủ động chia nhỏ pháp nhân chỉ để đưa doanh thu của từng đơn vị xuống dưới ngưỡng 10 tỷ đồng.
Theo quy định được thông qua, chính sách không áp dụng với doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực, nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách trong năm 2026 hoặc 2027 vượt 10 tỷ đồng.
Quy định này phản ánh một vấn đề đã được đại biểu Quốc hội đặt ra trong quá trình thẩm tra: nếu ngưỡng doanh thu được dùng làm điều kiện hưởng ưu đãi, cơ quan quản lý cần có giải pháp ngăn việc chia, tách hoặc dịch chuyển doanh thu nhằm đáp ứng điều kiện trên danh nghĩa.
Ngân sách dự kiến giảm thu hơn 6.700 tỷ đồng
Theo tính toán Bộ Tài chính trình Quốc hội trước khi chính sách được thông qua, việc giảm thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026 và 3.510 tỷ đồng năm 2027.
Tổng tác động ước tính trong hai năm vào khoảng 6.701 tỷ đồng.
Bộ Tài chính cho rằng khoản giảm thu trước mắt sẽ để lại thêm nguồn lực cho khu vực kinh doanh quy mô nhỏ, giúp doanh nghiệp và cá nhân có thêm vốn cho sản xuất, đầu tư và tích lũy. Đây là mục tiêu chính sách được cơ quan soạn thảo đưa ra; mức độ tác động thực tế còn phụ thuộc số người nộp thuế đáp ứng điều kiện, kết quả kinh doanh và việc triển khai trong hai kỳ tính thuế.
Không nên từ dự báo 6.701 tỷ đồng suy ra đây là số tiền chắc chắn được chuyển trực tiếp cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Đây là ước tính phần thu ngân sách giảm khi chính sách được thực hiện.
Vì sao chọn ngưỡng 10 tỷ đồng?
Trong quá trình trình dự thảo, Bộ Tài chính cho biết nhóm hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng chiếm tỷ lệ lớn, trong khi khả năng tích lũy và sức chống chịu trước biến động kinh tế nhìn chung hạn chế hơn các doanh nghiệp lớn.
Mức giảm 30% cũng không phải lần đầu được sử dụng trong chính sách hỗ trợ thuế. Chính phủ khi trình Quốc hội dẫn lại một số tiền lệ như Nghị quyết 29/2012/QH13 và Nghị quyết 406/NQ-UBTVQH15, từng áp dụng biện pháp giảm một phần số thuế phải nộp nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong các giai đoạn khó khăn.
Dù vậy, việc lấy doanh thu làm ngưỡng duy nhất từng nhận một số ý kiến tại Quốc hội. Các đại biểu đề nghị cơ quan quản lý bảo đảm chính sách đúng đối tượng, đồng thời xử lý nguy cơ doanh nghiệp chia nhỏ doanh thu hoặc tổ chức lại hoạt động chỉ để đạt điều kiện hưởng ưu đãi.
Có hiệu lực ngay từ ngày Quốc hội thông qua
Nghị quyết gồm hai điều, trong đó Điều 1 quy định mức giảm thuế TNCN và TNDN, Điều 2 quy định hiệu lực thi hành. Văn bản có hiệu lực từ ngày 24/8/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Do đó, khác với giai đoạn dự thảo trước ngày 24/8, hiện có thể sử dụng các cách diễn đạt “Quốc hội đã thông qua”, “được giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp” hoặc “chính sách có hiệu lực từ 24/8”.
Tuy nhiên, cần tránh ba cách diễn đạt dễ gây hiểu nhầm:
Không viết “giảm 30% tất cả các loại thuế”, vì Nghị quyết chỉ điều chỉnh TNCN từ hoạt động kinh doanh và TNDN.
Không viết “giảm thuế suất 30%”, bởi chính sách giảm 30% số thuế phải nộp.
Không viết mọi doanh nghiệp dưới 10 tỷ đồng mặc nhiên được giảm mà bỏ qua điều kiện, ngoại lệ về chia, tách và cách xử lý đối với doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế.
