Sáng 3/9, TAND TP.HCM bắt đầu công bố bản án sơ thẩm đối với 227 bị cáo trong chuyên án ma túy VN10. Đây là vụ án được mở rộng từ việc phát hiện hơn 11 kg ma túy giấu trong các tuýp kem đánh răng nằm trong hành lý của 4 nữ tiếp viên hàng không trên chuyến bay từ Pháp về Việt Nam tháng 3/2023. Trong phần nhận định được công bố sáng nay, HĐXX cho rằng có đủ căn cứ xác định hành vi của ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây và Nguyễn Đỗ Trúc Phương như nội dung cáo trạng truy tố.
Theo thông tin được Báo Thanh Niên cập nhật lúc 11h10 ngày 3/9, sau thời gian nghị án, Hội đồng xét xử TAND TP.HCM bắt đầu tuyên án đối với 227 bị cáo thuộc chuyên án mang bí số VN10. Đến thời điểm này, tòa đang công bố phần nhận định và đánh giá chứng cứ; vì vậy không được đồng nhất các mức hình phạt Viện KSND TP.HCM đã đề nghị trước đó với mức án chính thức của HĐXX.
Từ 157 tuýp kem đánh răng chứa ma túy đến chuyên án quy mô đặc biệt lớn
Theo nhận định được HĐXX công bố, ngày 16/3/2023, Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất kiểm tra hành lý của 4 nữ tiếp viên trên chuyến bay VN10 từ Pháp về Việt Nam và phát hiện 327 tuýp kem đánh răng, trong đó 157 tuýp chứa hơn 2,9 kg ketamine và 8,3 kg MDMA.
Từ dấu vết này, Công an TP.HCM mở rộng điều tra, xác lập chuyên án VN10 và lần theo các đầu mối nhận, vận chuyển, phân phối và tiêu thụ ma túy trong nước. Riêng hồ sơ được đưa ra xét xử lần này gồm 227 bị cáo thuộc 20 vụ án, bị truy tố về một hoặc nhiều tội danh như vận chuyển trái phép chất ma túy, mua bán trái phép chất ma túy, tàng trữ trái phép chất ma túy, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, không tố giác tội phạm, che giấu tội phạm, chiếm giữ trái phép tài sản và sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Quy mô thực tế của quá trình mở rộng chuyên án lớn hơn rất nhiều so với 227 người đang bị xét xử trong phiên tòa này. Theo số liệu được công bố trong giai đoạn truy tố, cơ quan tiến hành tố tụng hai cấp tại TP.HCM đã khởi tố, điều tra 477 vụ án với 2.776 bị can, xử lý hành chính 264 người liên quan và thu giữ khoảng 596 kg ma túy các loại cùng nhiều vũ khí, công cụ hỗ trợ và tang vật. HĐXX sáng 3/9 cũng dẫn kết quả điều tra cho thấy hệ thống các đường dây được tổ chức thành nhiều tầng nhằm che giấu người cầm đầu, với dòng tiền giao dịch được xác định gần 29.000 tỷ đồng. Con số này phản ánh phạm vi của quá trình mở rộng chuyên án, không phải số tiền được quy kết riêng cho ba bị cáo Chi Dân, An Tây hay Trúc Phương.
Bốn nữ tiếp viên hàng không không bị xử lý hình sự
Một vấn đề pháp lý cần đặc biệt phân biệt là trách nhiệm của 4 nữ tiếp viên hàng không có hành lý chứa ma túy. Theo HĐXX, đây là lần đầu bốn tiếp viên được phân công chung hành trình Việt Nam – Pháp. Họ nhận vận chuyển khoảng 60 kg hàng tiêu dùng, gồm kem đánh răng và bàn chải đánh răng, về Việt Nam với tiền công tính theo trọng lượng là khoảng 6,5 euro/kg.
Kết quả điều tra không xác định các tiếp viên quen biết hoặc có liên hệ, giao dịch chuyển nhận tiền với Hà Danh Nậm, Hoàng Sỹ Thắng và những người liên quan trong đường dây. Trên cơ sở đó, cơ quan tố tụng xác định không có căn cứ xử lý hình sự 4 nữ tiếp viên về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy. Điểm này có ý nghĩa quan trọng: việc một người trực tiếp mang hành lý có chứa chất ma túy không mặc nhiên đồng nghĩa người đó phải chịu trách nhiệm hình sự. Đối với tội phạm về ma túy, cơ quan tố tụng còn phải chứng minh các yếu tố chủ quan liên quan đến nhận thức và ý chí của người thực hiện hành vi.
HĐXX nói gì về Chi Dân, An Tây và Nguyễn Đỗ Trúc Phương?
Trong phần bản án được công bố sáng 3/9, HĐXX cho rằng tài liệu được thẩm tra tại phiên tòa, vật chứng, dữ liệu điện tử, sao kê, kết quả giám định, lời khai đối chất và nhận dạng tạo thành hệ thống chứng cứ đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự của các bị cáo theo cáo trạng.
Nguyễn Trung Hiếu – ca sĩ Chi Dân
Nguyễn Trung Hiếu, tức ca sĩ Chi Dân, bị xét xử về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
HĐXX sáng 3/9 xác định bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi như cáo trạng truy tố. Trong hồ sơ vụ án, Chi Dân bị cáo buộc cùng người liên quan bàn bạc, chuẩn bị địa điểm, dụng cụ và góp tiền mua ketamine, MDMA để sử dụng. Trước đó, ngày 24/8, Viện KSND TP.HCM đề nghị mức hình phạt từ 7 đến 8 năm tù đối với Chi Dân về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Đây là đề nghị của cơ quan công tố, không phải mức án cuối cùng của tòa.
Andrea Aybar Carmona – người mẫu An Tây
Andrea Aybar Carmona, thường được biết đến với tên An Tây, bị xét xử về hai tội: “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” và “Tàng trữ trái phép chất ma túy”. HĐXX xác định có căn cứ buộc bị cáo chịu trách nhiệm đối với việc tàng trữ 13,758 gam ketamine, 0,1184 gam methamphetamine và khoảng 0,75 gam cần sa; đồng thời xác định Andrea là người cung cấp địa điểm và có hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Trước khi tòa nghị án, Viện KSND TP.HCM đề nghị An Tây 2-3 năm tù về tội tàng trữ trái phép chất ma túy và 7-8 năm tù về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, tổng hợp hình phạt được đề nghị là 9-11 năm tù.
Nguyễn Đỗ Trúc Phương
Đối với Nguyễn Đỗ Trúc Phương, HĐXX xác định bị cáo có hành vi cung cấp ma túy, chuẩn bị địa điểm và thực hiện các thao tác chuẩn bị ma túy để những người khác cùng sử dụng.
HĐXX đồng thời xem xét trách nhiệm của Vũ Hải Anh, bạn trai của Trúc Phương. Theo nhận định của tòa, các lời khai và tài liệu trong hồ sơ đủ cơ sở xác định việc chuẩn bị địa điểm, ma túy và phương tiện phục vụ việc sử dụng ma túy, từ đó có căn cứ xem xét trách nhiệm về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
Viện kiểm sát trước đó đề nghị tuyên Trúc Phương từ 6 đến 7 năm tù. Một lần nữa, đây mới là mức án đề nghị của VKS, chưa phải mức hình phạt chính thức cho đến khi HĐXX tuyên phần quyết định của bản án. Ở nhóm bị cáo bị cáo buộc giữ vai trò tổ chức, điều hành hoặc mua bán số lượng ma túy đặc biệt lớn, Viện KSND TP.HCM trước đó đã đề nghị 9 mức án tử hình, trong đó có Hà Danh Nậm. Nậm, 52 tuổi, được cơ quan công tố xác định giữ vai trò quan trọng trong đường dây đưa ma túy từ Pháp về Việt Nam và liên quan nhiều chuyến hàng trước khi vụ việc tại sân bay Tân Sơn Nhất bị phát hiện.
Có 4 bị cáo đang bị truy nã và được xét xử vắng mặt, gồm Hà Danh Nậm, Nguyễn Thế Trân, Nguyễn Xuân Hiếu và Trương Thiên Ân. HĐXX cho rằng việc xét xử vắng mặt không gây trở ngại cho quá trình giải quyết vụ án; quyền bào chữa của những người này vẫn được bảo đảm thông qua luật sư được chỉ định và các thủ tục tố tụng liên quan. Một nội dung đáng chú ý khác trong phần nhận định sáng 3/9 liên quan các kiến nghị của luật sư về một số tài liệu, biên bản điều tra.
Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM thừa nhận trong quá trình điều tra có một số thiếu sót về ghi thời gian, địa điểm, thời điểm kết thúc buổi làm việc, sự thống nhất về người tiến hành tố tụng và việc hoàn thiện một số biên bản. Cơ quan điều tra cho biết đã kiểm điểm và chấn chỉnh cán bộ liên quan.
Tuy nhiên, HĐXX đánh giá các thiếu sót này không đủ để phủ nhận toàn bộ hệ thống chứng cứ vì hành vi của từng bị cáo không được xác định chỉ dựa trên những biên bản bị kiến nghị mà từ nhiều nguồn chứng cứ có khả năng kiểm chứng lẫn nhau. Đây là điểm pháp lý quan trọng của vụ án: sai sót về hình thức hoặc quá trình lập một tài liệu tố tụng phải được đánh giá cụ thể về mức độ ảnh hưởng đến giá trị chứng minh, chứ không mặc nhiên dẫn đến việc toàn bộ chứng cứ của vụ án mất giá trị.
Áp dụng quy định có lợi cho người phạm tội
Các hành vi trong vụ án chủ yếu diễn ra trong giai đoạn 2023-2024, trong khi Bộ luật Hình sự tiếp tục được sửa đổi, bổ sung trong năm 2025. HĐXX cho biết khi lượng hình sẽ xem xét nguyên tắc áp dụng những quy định pháp luật có lợi cho người phạm tội đối với các hành vi xảy ra trước thời điểm pháp luật mới có hiệu lực.
Luật số 86/2025/QH15, sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, được Quốc hội thông qua ngày 25/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Luật này sửa đổi nhiều quy định liên quan tội phạm ma túy, trong đó có các điều về tàng trữ, vận chuyển, mua bán và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Chi Dân, An Tây và Nguyễn Đỗ Trúc Phương là những bị cáo thu hút nhiều sự chú ý của công chúng, nhưng về cấu trúc tố tụng, họ chỉ là một phần trong vụ án có 227 bị cáo và 20 nhóm vụ việc. Trọng tâm pháp lý lớn hơn của VN10 nằm ở việc cơ quan tố tụng chứng minh phương thức đưa ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam, mạng lưới trung gian phân phối trong nước, trách nhiệm của những người tổ chức – mua bán – vận chuyển, quá trình truy dòng tiền và sự phân hóa trách nhiệm hình sự giữa hàng trăm cá nhân có vai trò khác nhau.
Vì vậy, việc chỉ gọi VN10 là “vụ án ma túy của Chi Dân, An Tây và Trúc Phương” sẽ làm sai lệch quy mô và bản chất hồ sơ. Ba bị cáo nổi tiếng giúp vụ án nhận được sự chú ý lớn của dư luận, nhưng không phải là những người được cáo buộc cầm đầu đường dây xuyên quốc gia.
Tính đến khoảng 11h13 ngày 3/9/2026, HĐXX vẫn đang công bố bản án. Các mức 7-8 năm đối với Chi Dân, 9-11 năm đối với An Tây và 6-7 năm đối với Trúc Phương được nêu ở trên là mức án Viện KSND TP.HCM đã đề nghị ngày 24/8; chỉ khi phần quyết định của bản án được công bố mới có thể khẳng định chính xác hình phạt tòa tuyên đối với từng người.
