Trump phát biểu tại Đại hội đồng LHQ giữa các điểm nóng Iran, Ukraine và tranh luận toàn cầu về AI

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/9 phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, trong bối cảnh hội nghị cấp cao năm nay diễn ra giữa chiến sự liên quan Iran, xung đột Nga – Ukraine, tình hình Gaza và những tranh luận ngày càng lớn về cách quản trị trí tuệ nhân tạo. Song song bài phát biểu, ông Trump có lịch gặp ít nhất 11 lãnh đạo và đại diện quốc gia để thảo luận nhiều hồ sơ an ninh và ngoại giao.

Theo lịch chính thức của Liên Hợp Quốc, phần tranh luận chung của khóa họp thứ 81 Đại hội đồng LHQ bắt đầu ngày 22/9 và kéo dài đến 28/9. Đây là giai đoạn các nguyên thủ, người đứng đầu chính phủ và đại diện cấp cao của 193 nước thành viên trình bày quan điểm, ưu tiên đối ngoại và cách tiếp cận đối với những vấn đề quốc tế lớn.

Trong bài phát biểu sáng 22/9 theo giờ New York, ông Trump mở đầu bằng việc nhấn mạnh sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ. Reuters cho biết Tổng thống Mỹ sử dụng bài phát biểu để bảo vệ quyết định tiến hành chiến dịch quân sự chống Iran, với lập luận của chính quyền ông rằng hành động này nhằm ngăn Tehran đạt được năng lực vũ khí hạt nhân. Đây là lập luận của chính quyền Mỹ, không nên chuyển thành kết luận khách quan rằng Iran chắc chắn đang ở thời điểm có thể chế tạo vũ khí hạt nhân hoặc chiến dịch quân sự đã loại bỏ hoàn toàn nguy cơ này nếu chưa có đánh giá độc lập tương ứng.

Ông Trump cũng chỉ trích LHQ và một số thể chế quốc tế mà chính quyền ông cho rằng can thiệp quá mức vào chủ quyền Mỹ. Reuters mô tả bài phát biểu vừa nhấn mạnh sức mạnh của Washington, vừa quảng bá những nỗ lực mà ông Trump cho rằng đang hướng tới giải quyết các cuộc xung đột. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy có lịch gặp ông Trump tại New York ngày 22/9. Một nội dung được phía Ukraine thúc đẩy là khả năng thiết lập cơ chế hạn chế tấn công vào hạ tầng năng lượng, trong bối cảnh cả Nga và Ukraine tiếp tục tiến hành các đòn tấn công tầm xa.

Reuters trước đó cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng đã trao đổi với ông Trump về ý tưởng giảm các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng. Điều này cho thấy vấn đề đang được nhiều bên thúc đẩy, nhưng chưa đủ cơ sở để viết rằng một “thỏa thuận năng lượng Nga – Ukraine” đã được hình thành.

Tình hình Gaza nằm trong nhóm các cuộc xung đột được thảo luận rộng tại Đại hội đồng năm nay, cùng Iran, Ukraine, Sudan, Congo và Myanmar. AP xác định các cuộc chiến này là những vấn đề nổi bật xuyên suốt tuần lễ cấp cao.

Tuy nhiên, từ các bản cập nhật về bài phát biểu của ông Trump đến thời điểm hiện tại, không nên mô tả Gaza là một trong những trọng tâm chính của riêng bài phát biểu nếu nguồn chưa thể hiện điều đó rõ ràng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dự kiến phát biểu ngày 24/9. Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas không trực tiếp đến New York do Mỹ không cấp thị thực, nhưng dự kiến phát biểu qua video.

Trí tuệ nhân tạo là một chủ đề đáng chú ý khác, nhưng thuộc nghị sự rộng hơn của LHQ, không chỉ riêng bài phát biểu của Tổng thống Mỹ. Trong phát biểu mở đầu, Tổng thư ký LHQ António Guterres cảnh báo về tốc độ phát triển AI và kêu gọi xây dựng cơ chế quản lý rủi ro đa phương với sự giám sát độc lập, trong bối cảnh lo ngại công nghệ tiến nhanh hơn các hệ thống quản trị hiện tại.

Hội đồng Bảo an cũng dự kiến tổ chức phiên họp cấp cao về AI ngày 23/9. Reuters cho biết các đại diện công nghệ từ DeepSeek, OpenAI và Anthropic nằm trong số những bên được mời tham gia trao đổi về rủi ro AI và an ninh quốc tế.

AP ghi nhận tranh luận hiện tồn tại rõ rệt giữa các cách tiếp cận: một số lãnh đạo ngành AI kêu gọi giảm tốc những hệ thống tiên tiến nhất vì lo ngại mất kiểm soát, trong khi ông Trump đã bác bỏ những cảnh báo mạnh nhất và nhấn mạnh nhu cầu duy trì lợi thế công nghệ của Mỹ trước Trung Quốc.

Các cuộc tiếp xúc được công bố gồm Thủ tướng Anh Andy Burnham, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, lãnh đạo lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen.

Ông Trump cũng dự kiến làm việc với đại diện sáu quốc gia vùng Vịnh gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Qatar, Oman, Bahrain và Kuwait. Reuters cho biết cuộc họp nhóm này được theo dõi sát trong bối cảnh chiến sự Iran và hoạt động của lực lượng Houthi tại Yemen gây thêm rủi ro an ninh cho Saudi Arabia và tuyến hàng hải Bab el-Mandeb. Các cuộc gặp tại Đại hội đồng có thể nhằm trao đổi quan điểm, thăm dò khả năng đàm phán, chuẩn bị cho vòng làm việc tiếp theo hoặc công bố các văn kiện đã được thương lượng từ trước. Chẳng hạn, việc ông Trump gặp ông Zelenskyy không đồng nghĩa Nga – Ukraine đã đạt thỏa thuận về hạ tầng năng lượng; cuộc gặp với các nước vùng Vịnh cũng không tự động tạo ra một thỏa thuận mới về Iran hay Yemen.

Tổng thư ký Guterres trong bài phát biểu cuối cùng trước Đại hội đồng khi nhiệm kỳ của ông kết thúc cuối năm 2026 đã kêu gọi các quốc gia duy trì hợp tác quốc tế, cải cách các thiết chế của LHQ và xây dựng cơ chế quản trị đối với những thách thức mới như AI. Trong khi đó, chính quyền Trump có cách tiếp cận khác đối với một số cơ chế đa phương, với việc giảm đóng góp cho nhiều cơ quan LHQ và nhấn mạnh chủ quyền quốc gia. Đây là một trong những khác biệt chính sách được phản ánh tại hội nghị; không nên tự động diễn giải thành việc Mỹ “rời bỏ hoàn toàn chủ nghĩa đa phương”, bởi Washington vẫn tham gia Đại hội đồng, các cuộc đàm phán và nhiều cơ chế quốc tế khác.

 

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ảnh 1

Tin tức mới nhất