Việt Nam ban hành tiêu chí xác định dự án xanh, dự án tuần hoàn và khung ESG

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 46/2026/QĐ-TTg ngày 17/9/2026, hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Quyết định có hiệu lực từ 1/11/2026.

Văn bản tạo ra một cơ chế cụ thể để doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh xác định dự án nào đủ điều kiện được coi là xanh hoặc đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn, đồng thời đặt ra yêu cầu áp dụng và công khai thông tin ESG. Kết quả này có thể được sử dụng làm căn cứ xem xét các chính sách hỗ trợ lãi suất theo pháp luật.

Quyết định 21/2025, hiện vẫn được Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật ghi nhận còn hiệu lực, quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc Danh mục phân loại xanh. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 22/8/2025 và được sử dụng trong khuôn khổ tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các chính sách liên quan..

Trong đó có 10 loại hình thuộc năng lượng, gồm điện mặt trời, điện gió, khí từ sinh khối, sản xuất pin và ắc quy công nghệ cao thân thiện môi trường cùng một số hoạt động năng lượng khác. Lĩnh vực giao thông vận tải có ba loại hình, trong đó có đầu tư phương tiện giao thông không phát thải hoặc phát thải carbon thấp phục vụ vận tải. Lĩnh vực xây dựng gồm hai nhóm, như xây dựng mới hoặc cải tạo nhà đáp ứng mục tiêu công trình xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; công trình công ích thân thiện môi trường. Ngoài ra còn có ba loại hình thuộc tài nguyên nước, 12 loại hình thuộc nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học, sáu loại hình thuộc công nghiệp chế biến, chế tạo, và chín loại hình thuộc dịch vụ môi trường, trong đó có xử lý chất thải, tái chế và xử lý khí thải.

Một dự án muốn được xác định là dự án xanh phải đồng thời thuộc loại hình, có mục tiêu phù hợp và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật cụ thể trong Phụ lục I. Điều đó có nghĩa việc một dự án mang nhãn “điện mặt trời”, “tái chế” hay “giao thông xanh” chưa tự động làm cho dự án được công nhận theo Quyết định 46. Dự án còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện tương ứng. Đối với kinh tế tuần hoàn, Quyết định 46 không chỉ sử dụng một khái niệm chung mà chia dự án thành bốn nhóm.

Nhóm thứ nhất là thiết kế, sản xuất tuần hoàn, hướng tới giảm khai thác tài nguyên không tái tạo, tăng hiệu quả sử dụng vật liệu, năng lượng và sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường.

Nhóm thứ hai là sử dụng tuần hoàn, gồm các giải pháp như tái sử dụng, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, tân trang, tái sản xuất, cho thuê hoặc chia sẻ nhằm kéo dài vòng đời sản phẩm.

Nhóm thứ ba là phục hồi tài nguyên, tập trung thu gom và tái chế phụ phẩm, chất thải để giảm lượng chất thải phát sinh.

Nhóm thứ tư là cộng sinh công nghiệp và liên kết tuần hoàn, trong đó vật liệu, năng lượng hoặc nguồn lực được sử dụng liên kết giữa nhiều hoạt động, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị hoặc khu dân cư.

Đây là điểm mới đáng chú ý vì pháp luật không chỉ nói về “tái chế”, mà tiếp cận kinh tế tuần hoàn từ thiết kế – sử dụng – phục hồi tài nguyên – liên kết hệ thống. Quyết định yêu cầu việc xác định dự án xanh và dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn phải được thực hiện thông qua tổ chức đánh giá độc lập. Tổ chức này phải có tư cách pháp nhân, đăng ký hoạt động tại Việt Nam hoặc được thành lập hợp pháp, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về đánh giá sự phù hợp, kiểm toán và tiêu chuẩn chuyên môn liên quan.

Đối với các tiêu chí tự nguyện, mức tối thiểu thay đổi theo quy mô: hộ và cá nhân kinh doanh lựa chọn ít nhất 3 tiêu chí; doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ ít nhất 6; doanh nghiệp vừa ít nhất 12; doanh nghiệp lớn hoặc không thuộc các nhóm trên ít nhất 18 tiêu chí. Các lựa chọn phải đại diện cho cả ba nhóm môi trường, xã hội và quản trị, trừ một số trường hợp áp dụng chuẩn quốc tế. Như vậy, Quyết định không biến toàn bộ chuẩn ESG thành một danh sách nghĩa vụ pháp lý giống nhau cho mọi doanh nghiệp. Văn bản phân biệt giữa tiêu chí bắt buộc tuân thủ theo pháp luật hiện hành và tiêu chí tự nguyện được lựa chọn theo quy mô. Đối tượng chính gồm doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; tổ chức đánh giá độc lập; các cơ quan thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất; ngân hàng thương mại và quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách có liên quan.

Theo Quyết định, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có dự án được xác định là xanh hoặc tuần hoàn và có báo cáo ESG theo yêu cầu sẽ có cơ sở để được xem xét hỗ trợ lãi suất theo quy định của pháp luật. Điều này không có nghĩa cứ được công nhận “xanh” thì doanh nghiệp tự động nhận tiền hỗ trợ hoặc được vay với lãi suất ưu đãi. Doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh phải duy trì thường xuyên, liên tục các tiêu chí đã được sử dụng để xác định dự án xanh hoặc tuần hoàn. Trong vòng 30 ngày từ khi được tổ chức đánh giá độc lập cấp văn bản xác định, chủ dự án phải thông báo cho UBND cấp tỉnh nơi thực hiện dự án. Nếu dự án dừng hoạt động, không còn đáp ứng tiêu chí hoặc không thực hiện đầy đủ báo cáo ESG, chủ dự án phải thông báo cho UBND cấp tỉnh trong vòng 5 ngày làm việc. UBND các tỉnh cũng có trách nhiệm định kỳ công bố danh sách dự án xanh, tuần hoàn và ESG trên cổng thông tin điện tử vào ngày 30/6 và 31/12 hằng năm.

 

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ảnh 1

Tin tức mới nhất