VinFast Auto rút toàn bộ vốn khỏi VFTP: 13.309 tỷ đồng đổi lấy mô hình sản xuất “asset-light”, không phải rời Việt Nam

VinFast Auto Ltd., pháp nhân thành lập tại Singapore và niêm yết trên Nasdaq, đã không còn sở hữu vốn tại Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP) – doanh nghiệp nắm hoạt động sản xuất ôtô của VinFast tại Việt Nam. Dữ liệu đăng ký doanh nghiệp cập nhật cho thấy VFTP hiện có vốn điều lệ hơn 85.609 tỷ đồng và toàn bộ được phân loại là vốn tư nhân trong nước. Tuy nhiên, việc thoái vốn này không đồng nghĩa các nhà máy VinFast tại Việt Nam dừng sản xuất: VFTP tiếp tục giữ tài sản sản xuất và chuyển sang vai trò nhà sản xuất theo hợp đồng cho một pháp nhân VinFast khác nắm R&D, sở hữu trí tuệ, thương hiệu, bán hàng và hậu mãi.

Theo dữ liệu từ Phòng Đăng ký kinh doanh Hải Phòng được Tuổi Trẻ công bố ngày 7/9/2026, trước thay đổi cơ cấu sở hữu, VFTP có tổng vốn điều lệ hơn 85.609 tỷ đồng.

Trong đó, vốn nước ngoài là hơn 8.877 tỷ đồng, chiếm khoảng 10,37%; vốn tư nhân trong nước hơn 76.732 tỷ đồng, tương đương 89,63%. Phần vốn nước ngoài thuộc VinFast Auto Ltd. Sau cập nhật mới nhất, vốn nước ngoài tại VFTP giảm xuống 0 đồng, trong khi vốn tư nhân trong nước tăng lên toàn bộ 85.609 tỷ đồng, tương đương 100% vốn điều lệ. Ngành nghề kinh doanh chính của VFTP vẫn được đăng ký là sản xuất ôtô và xe có động cơ khác, cùng các hoạt động sản xuất thân xe, phụ tùng, động cơ, pin và ắc quy. Đây là cơ sở để nói VinFast Auto đã rút toàn bộ phần vốn sở hữu trực tiếp khỏi VFTP.

Nhưng cần phân biệt chính xác: “VinFast Auto Ltd. không còn sở hữu VFTP” khác với “VinFast không còn sản xuất xe tại Việt Nam”. Hồ sơ giao dịch cho thấy mô hình sản xuất đã được tách về mặt sở hữu, chứ không bị xóa bỏ. Thông tin đăng ký doanh nghiệp được cập nhật sau đó, nhưng về phương diện giao dịch của VinFast Auto Ltd., việc chuyển nhượng đã hoàn tất sớm hơn.

Trong Form 6-K gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 30/6/2026, VinFast Auto xác nhận đã hoàn tất việc chuyển nhượng phần vốn tại VFTP cho nhóm bên mua sau khi tách một phần tài sản và hoạt động của VFTP sang pháp nhân mới.

VinFast tuyên bố rõ rằng sau khi giao dịch hoàn tất, công ty “no longer holds any equity interest in VFTP” – không còn nắm bất kỳ lợi ích vốn chủ sở hữu nào tại VFTP. Công ty đồng thời cho biết các điều kiện hoàn tất giao dịch đã được đáp ứng hoặc miễn trừ, bao gồm các chấp thuận cần thiết về doanh nghiệp, quản lý và chủ nợ.

Chi tiết này cũng cần được trình bày đúng về pháp lý: VinFast nộp công bố Form 6-K cho SEC, không nên diễn đạt thành “SEC phê duyệt thương vụ”. SEC là nơi tiếp nhận công bố của doanh nghiệp niêm yết; tài liệu của VinFast cho biết các chấp thuận cần thiết đã được hoàn thành, nhưng điều đó không đồng nghĩa SEC đứng ra thẩm định và xác nhận giá trị kinh tế của giao dịch. Thương vụ không đơn giản là lấy một công ty sản xuất nguyên trạng rồi bán. Trước khi thoái vốn, VFTP được tách doanh nghiệp để thành lập Công ty CP VinFast Việt Nam – VFVN.

Thông báo chính thức của VinFast ngày 17/6 cho biết VFVN được thành lập với vốn điều lệ: 5.183.798.830.000 đồng. Trong khi vốn điều lệ của VFTP sau tách còn: 85.609.204.450.000 đồng. Cộng hai con số này cho kết quả khoảng 90.793 tỷ đồng, tương ứng với quy mô vốn điều lệ của VFTP trước khi tách được nêu trong tài liệu gửi cổ đông VinFast Auto. Cơ cấu tài sản cũng được phân chia có chủ đích.

VFVN tiếp nhận các hoạt động liên quan đến nghiên cứu và phát triển toàn cầu, quyền sở hữu trí tuệ, dịch vụ hậu mãi, hoạt động bán hàng, cùng quyền sở hữu tại một số công ty VinFast ở nước ngoài.

VFTP giữ lại các tài sản và hoạt động sản xuất tại Việt Nam, bao gồm các cơ sở sản xuất liên quan tại Hải Phòng, Hà Tĩnh và hoạt động pin; đồng thời tiếp tục gánh các khoản nợ tài chính đối với chủ nợ bên thứ ba theo phạm vi được phân bổ và chấp thuận.

Về bản chất kinh tế, VinFast đã tách chuỗi giá trị thành hai lớp:

VFVN: thiết kế, công nghệ, R&D, sở hữu trí tuệ, thương mại và khách hàng.

VFTP: tài sản sản xuất và hoạt động chế tạo.

Sau đó VinFast Auto bán lớp thứ hai cho các nhà đầu tư trong nước. Đây là chi tiết quan trọng nhất để tránh hiểu sai con số 13.309 tỷ đồng.

Tại ngày 31/3/2026, trước khi tách, VFTP có vốn điều lệ khoảng 90.793 tỷ đồng. VinFast Auto sở hữu khoảng 941,47 triệu cổ phần phổ thông, tương đương chỉ 10,369% vốn điều lệ. Nhưng số cổ phần này lại mang khoảng 99,9% quyền biểu quyết.

Trong khi đó, Vingroup sở hữu khoảng 89,621% vốn điều lệ VFTP, chủ yếu dưới dạng cổ phần ưu đãi không có quyền biểu quyết theo cấu trúc được VinFast công bố.

Sau khi tách VFVN, VinFast Auto còn khoảng 887,72 triệu cổ phần phổ thông VFTP, vẫn đại diện khoảng 99,9% quyền biểu quyết trước khi số cổ phần này được chuyển nhượng. Do vậy, không nên diễn giải: “VinFast bán 10,37% công ty với giá 13.309 tỷ đồng.”

Câu này đúng về tỷ lệ vốn điều lệ theo một nghĩa hẹp nhưng dễ làm người đọc hiểu rằng VinFast chỉ bán một cổ phần thiểu số thông thường.

Thực chất, VinFast Auto bán toàn bộ số cổ phần phổ thông mà mình sở hữu và gần như toàn bộ quyền biểu quyết tại VFTP, trong một cơ cấu vốn có lượng rất lớn cổ phần ưu đãi. Theo hợp đồng mua bán cổ phần được công bố trong hồ sơ gửi SEC, sau khi tách, VinFast Auto chuyển số cổ phần phổ thông VFTP cho ba bên.

Bên mua

Tỷ lệ quyền biểu quyết được mua theo giao dịch ban đầu

Giá mua

Future Investment Research & Development – Tương Lai

49,0%

6.528,221 tỷ đồng

Ngọc Quý Investment and Trading Development

46,5%

6.195,148 tỷ đồng

Ông Phạm Nhật Vượng

4,4%

586,208 tỷ đồng

Tổng

99,9%

13.309,577 tỷ đồng

Tổng giá trị là khoảng 13.309,6 tỷ đồng, tương đương khoảng 530 triệu USD theo tỷ giá sử dụng trong tài liệu giao dịch.

Tài liệu trước đại hội cổ đông còn cho biết các bên dự kiến thực hiện một số chuyển dịch cổ phần tiếp theo để Tương Lai trở thành cổ đông kiểm soát, nắm khoảng 95,5% số cổ phần phổ thông VFTP, còn ông Phạm Nhật Vượng sở hữu dưới 5%. Tuy nhiên, đây là cấu trúc dự kiến trong hồ sơ giao dịch; dữ liệu đăng ký được báo chí công bố ngày 7/9 chủ yếu xác nhận điểm chắc chắn rằng vốn nước ngoài đã về 0 và vốn tư nhân trong nước chiếm 100%, chứ không nên tự suy diễn tỷ lệ sở hữu cuối cùng của từng cổ đông nếu chưa có hồ sơ đăng ký mới tương ứng.

Theo tài liệu VinFast gửi cổ đông, giá mua được xác định thông qua đàm phán giữa các bên trên cơ sở giao dịch độc lập và dựa vào giá trị sổ sách của tài sản thuần hợp nhất dự kiến được phân bổ cho VFTP sau khi tách tại ngày 31/3/2026, theo chuẩn mực kế toán Việt Nam. Grant Thornton Việt Nam được thuê làm cố vấn tài chính độc lập cho Ủy ban Kiểm toán và HĐQT VinFast Auto. Định giá theo phương pháp dòng tiền chiết khấu của đơn vị này đưa giá trị vốn chủ sở hữu VFTP sau tách trong vùng rất rộng:

thấp: khoảng 901 tỷ đồng;

trung vị: khoảng 2.653 tỷ đồng;

cao: khoảng 15.298 tỷ đồng.

Giá chuyển nhượng 13.309,6 tỷ đồng nằm trong khoảng định giá này và cao hơn đáng kể mức trung vị.

Grant Thornton kết luận, với các giả định và giới hạn trong báo cáo, mức giá chuyển nhượng là hợp lý về phương diện tài chính và không gây bất lợi cho VinFast Auto cũng như cổ đông thiểu số. Tuy nhiên, chính Grant Thornton cũng lưu ý ý kiến này không đánh giá tính khả thi pháp lý, hậu quả thuế, khả năng thanh toán của bên mua hoặc sự hợp lý của chiến lược kinh doanh nói chung. Do đó, không nên biến kết luận của Grant Thornton thành phát biểu rộng hơn rằng họ đã “bảo đảm thương vụ không có rủi ro”.

Ông Phạm Nhật Vượng là CEO và Managing Director của VinFast Auto, đồng thời trực tiếp tham gia mua 4,4% quyền biểu quyết trong giao dịch ban đầu với giá khoảng 586 tỷ đồng.

Vì vậy, tài liệu gửi cổ đông đã dành phần riêng cho khả năng xung đột lợi ích. Hồ sơ cho thấy việc xem xét giao dịch của HĐQT được tiến hành không có sự tham gia của ông Phạm Nhật Vượng và ông Phạm Nhật Quân Anh trong một số giai đoạn; một số thành viên khác cũng tự nguyện không bỏ phiếu do có thể bị nhìn nhận là tồn tại xung đột tiềm tàng.

Trong khi đó, VinFast Auto công bố Future Investment Research & Development – Tương Lai và Ngọc Quý là các bên thứ ba độc lập, không có quan hệ với các thành viên HĐQT VinFast Auto theo thông tin doanh nghiệp có tại thời điểm lập hồ sơ. Đây là cách diễn đạt pháp lý thận trọng hơn việc gọi toàn bộ giao dịch là “chuyển nội bộ trong hệ sinh thái”.

Điều 199 Luật Doanh nghiệp quy định công ty cổ phần có thể tách bằng cách chuyển một phần tài sản, quyền, nghĩa vụ và cổ đông sang một hoặc nhiều công ty mới mà không chấm dứt sự tồn tại của công ty bị tách. Đây chính xác là điều xảy ra ở đây: VFTP tiếp tục tồn tại. VFVN được thành lập mới. Một phần tài sản và hoạt động được chuyển sang VFVN. VFTP đăng ký lại vốn điều lệ sau tách. Sau đó cổ phần của VinFast Auto tại VFTP mới được chuyển nhượng.

Điều 199 cũng quy định sau khi đăng ký doanh nghiệp, công ty bị tách và công ty được tách về nguyên tắc liên đới chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị tách, trừ khi có thỏa thuận khác phù hợp với pháp luật. Thông báo của chính VinFast ngày 17/6 cũng ghi nhận VFTP và VFVN cam kết liên đới chịu trách nhiệm với các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của VFTP trước thời điểm tách, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với chủ nợ, người sở hữu trái phiếu, khách hàng hoặc người lao động. Do đó, việc tách pháp nhân không mặc nhiên xóa nghĩa vụ đã tồn tại trước thời điểm tách.

Sau giao dịch, VFTP trở thành nhà sản xuất theo hợp đồng cho VinFast tại Việt Nam. VFVN và VFTP ký thỏa thuận sản xuất và cung ứng, theo đó VFTP sản xuất xe mang thương hiệu VinFast dựa trên thiết kế, thông số kỹ thuật và tiêu chuẩn do VFVN cung cấp.

Theo các điều khoản được công bố trước giao dịch: thỏa thuận có thời hạn ban đầu dự kiến 5 năm; tự động gia hạn thêm 3 năm nếu không có thông báo không gia hạn; sau đó có thể tiếp tục gia hạn từng giai đoạn 3 năm theo thỏa thuận; hợp đồng là không độc quyền đối với cả hai bên. Giá xe VFTP cung cấp cho VFVN dự kiến được xác định theo cơ chế cost-plus: khoảng 105% chi phí xe, tức mục tiêu biên khoảng 5% trên cơ sở chi phí theo công thức được hai bên xác định.

VFVN giữ quyền đối với thiết kế, nhãn hiệu, tài liệu kỹ thuật và tài sản trí tuệ liên quan; VFTP được cấp quyền sử dụng giới hạn để phục vụ việc sản xuất xe. Những quyền sở hữu trí tuệ phát sinh liên quan trực tiếp tới sản phẩm về nguyên tắc thuộc VFVN, còn phương pháp, quy trình hay bí quyết sản xuất độc lập do VFTP tự phát triển có thể thuộc VFTP theo thỏa thuận. VFTP cũng giữ lại đội ngũ quản lý và nhân viên hiện hữu nhằm duy trì tính liên tục của hoạt động sản xuất, theo tài liệu đánh giá rủi ro gửi cổ đông.

Điều này bác bỏ cách diễn giải rằng toàn bộ tài sản nhà máy đã được đưa khỏi Việt Nam hoặc VinFast đóng cửa dây chuyền sau thương vụ.Trước thương vụ, VinFast Auto gần như kiểm soát toàn bộ quyền biểu quyết VFTP. Sau thương vụ, công ty không còn bất kỳ vốn chủ sở hữu nào tại đó.

Điều này có một hệ quả rất cụ thể: VinFast chuyển từ mô hình sở hữu và kiểm soát trực tiếp nhà sản xuất sang mô hình mua dịch vụ sản xuất từ một đối tác pháp lý độc lập.

Ngay trong tài liệu trình cổ đông, HĐQT VinFast xác định các mặt tích cực gồm giảm nhu cầu vốn đầu tư cho sản xuất, cải thiện tính hiệu quả vốn, tập trung tài chính và quản trị vào R&D, công nghệ, thương hiệu và mở rộng thị trường quốc tế.

Nhưng doanh nghiệp cũng công khai các mặt bất lợi: mất kiểm soát trực tiếp và giảm khả năng quan sát hoạt động sản xuất; phụ thuộc vào VFTP; rủi ro đối tác; và có thể khó triển khai nhanh các thay đổi thiết kế hoặc kỹ thuật khi phải phối hợp với một nhà sản xuất độc lập. VinFast mô tả chiến lược mới tại Việt Nam là chuyển sang mô hình “capital-efficient, asset-light” – sử dụng vốn hiệu quả hơn và nhẹ tài sản hơn.

VinFast Auto vẫn là doanh nghiệp xe điện, tiếp tục nắm hoạt động R&D, công nghệ, phát triển sản phẩm, thương hiệu và thương mại; đồng thời vẫn sở hữu và vận hành trực tiếp các cơ sở sản xuất của mình ở Ấn Độ và Indonesia. Riêng khâu sản xuất ở Việt Nam được đưa sang mô hình hợp đồng với VFTP.

Vì thế, cách viết “VinFast chuyển hoàn toàn thành công ty thiết kế và bán hàng” cũng chưa chính xác ở cấp độ toàn cầu. Đúng hơn là: VinFast chuyển hoạt động sản xuất tại Việt Nam sang mô hình thuê sản xuất, trong khi vẫn trực tiếp sở hữu năng lực sản xuất tại một số thị trường khác.

Trong tài liệu trước giao dịch, VinFast cho biết cấu trúc được thiết kế để hỗ trợ việc deconsolidate VFTP – không còn hợp nhất VFTP – theo U.S. GAAP, căn cứ vào việc quyền kiểm soát pháp lý được chuyển giao và các thỏa thuận sau tái cấu trúc được thiết kế theo nguyên tắc thương mại độc lập. Điều này có thể làm thay đổi đáng kể hình dạng báo cáo tài chính VinFast Auto.

Khi một nhà máy nằm trong công ty con hợp nhất, tài sản, nợ, doanh thu, chi phí và dòng tiền của pháp nhân sản xuất được phản ánh trong báo cáo hợp nhất theo các nguyên tắc kế toán thích hợp. Khi VFTP trở thành nhà sản xuất độc lập, quan hệ của VinFast với VFTP về cơ bản chuyển thành quan hệ mua hàng/dịch vụ sản xuất và các khoản phải trả hoặc phải thu theo hợp đồng, thay vì trực tiếp sở hữu toàn bộ tài sản sản xuất đó.

Thực tế, VinFast ngày 30/7 cho biết việc thoái VFTP khiến công ty cần thêm thời gian để hoàn thiện kết quả tài chính chưa kiểm toán quý II/2026. Công ty cùng lúc công bố đã giao 70.085 ôtô điện toàn cầu trong quý II, tăng 96% so với cùng kỳ. Không nên từ đây tự kết luận VFTP đã “xóa” bao nhiêu nợ khỏi VinFast Auto cho đến khi báo cáo tài chính sau giao dịch xác định đầy đủ tác động kế toán.

Số cổ phần phổ thông được bán có mệnh giá khoảng 8.877 tỷ đồng, trong khi giá mua khoảng 13.309,6 tỷ đồng. Giá giao dịch vì vậy tương đương xấp xỉ 14.993 đồng cho một cổ phần mệnh giá 10.000 đồng. Nhưng không thể lấy tỷ lệ 10,37% rồi suy ngược rằng toàn bộ VFTP được “định giá” hơn 128.000 tỷ đồng.

Lý do là cấu trúc vốn gồm lượng rất lớn cổ phần ưu đãi không có quyền biểu quyết; cổ phần phổ thông mà VinFast Auto bán mang gần như toàn bộ quyền biểu quyết; đồng thời giá mua được hình thành dựa trên giá trị tài sản thuần sau quá trình tách, chứ không phải đơn thuần lấy tỷ lệ vốn điều lệ nhân với một giá trị doanh nghiệp chung.Đây là một trong những điểm quan trọng nhất nếu phân tích thương vụ theo chuẩn tài chính.

Dữ liệu đăng ký doanh nghiệp cho thấy tại VFTP: vốn nước ngoài: 0%; vốn tư nhân trong nước: 100%; vốn điều lệ: hơn 85.609 tỷ đồng. Điều đó phản ánh cơ cấu vốn trực tiếp của pháp nhân VFTP. Nó không đồng nghĩa thương hiệu VinFast trở thành một doanh nghiệp chỉ hoạt động trong nước. VinFast Auto Ltd. vẫn là pháp nhân Singapore niêm yết Nasdaq; VFVN tiếp tục nằm trong cấu trúc VinFast Auto và giữ các hoạt động cốt lõi như R&D, sở hữu trí tuệ và bán hàng. Thông tin “VinFast Auto rút toàn bộ vốn khỏi Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh VinFast” là chính xác, nhưng chỉ chính xác khi hiểu nó ở cấp độ quyền sở hữu pháp nhân VFTP.Sau tái cấu trúc: VFTP có vốn điều lệ 85.609,204 tỷ đồng, hiện được đăng ký 100% vốn tư nhân trong nước và tiếp tục giữ hoạt động sản xuất ôtô tại Việt Nam. VinFast Auto Ltd. không còn sở hữu vốn VFTP kể từ khi giao dịch hoàn tất ngày 30/6/2026.

Giá chuyển nhượng toàn bộ số cổ phần phổ thông mà VinFast Auto nắm tại VFTP là 13.309,577 tỷ đồng, tương đương khoảng 530 triệu USD, thanh toán bởi Tương Lai, Ngọc Quý và ông Phạm Nhật Vượng theo hợp đồng mua bán cổ phần. Nhưng thay đổi này không phải quyết định dừng sản xuất VinFast tại Việt Nam. VFTP tiếp tục chế tạo xe mang thương hiệu VinFast theo hợp đồng với VFVN; VFVN giữ thiết kế, R&D, sở hữu trí tuệ, bán hàng và hậu mãi.

 

VinFast Auto đã tách quyền sở hữu nhà máy khỏi quyền sở hữu thương hiệu – công nghệ và chuyển hoạt động sản xuất tại Việt Nam sang mô hình nhà sản xuất theo hợp đồng. Tác động đáng theo dõi sau thương vụ không phải “VinFast có còn làm xe ở Việt Nam hay không”, mà là liệu mô hình mới có thực sự giảm nhu cầu vốn và chi phí đầu tư của VinFast Auto trong khi vẫn đảm bảo sản lượng, chất lượng và tốc độ triển khai sản phẩm khi công ty không còn trực tiếp kiểm soát VFTP hay không. Chính hồ sơ gửi cổ đông của VinFast thừa nhận đây là sự đánh đổi giữa hiệu quả sử dụng vốn và mức độ kiểm soát trực tiếp khâu sản xuất.

 

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ảnh 1

Tin tức mới nhất