Vào hạ tuần tháng 9/2026, Chính phủ Bangladesh đã chính thức thông qua quyết định điều chỉnh tăng giá các mặt hàng nhiên liệu thiết yếu trên toàn quốc với biên độ lên tới 17,4%. Động thái thắt chặt chính sách trợ giá này được thực thi nhằm kiểm soát thâm hụt ngân sách nhà nước, trong bối cảnh giá dầu thô trên thị trường quốc tế đã tăng hơn gấp đôi kể từ tháng 3/2026.
Quyết định tăng giá áp dụng đồng loạt mức tăng 20 Taka (Tk) trên mỗi lít đối với các nhóm nhiên liệu chủ chốt, có hiệu lực ngay lập tức. Cơ cấu giá bán lẻ mới được thiết lập như sau:
Dầu Diesel: Tăng 17,4%, từ mức giá cũ lên 135 Tk/lít. Đây là nhiên liệu chịu mức điều chỉnh phần trăm cao nhất do chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động vận tải và nông nghiệp. Dầu Hỏa (Kerosene): Tăng 14,8%, lên mức 155 Tk/lít. Xăng (Petrol): Tăng 14,3%, chạm mốc 160 Tk/lít. Octane: Tăng 13,8%, thiết lập mức giá cao nhất ở 165 Tk/lít.
Đợt tăng giá vào tháng 9 này nối tiếp chuỗi điều chỉnh giá nhiên liệu và điện năng diễn ra liên tục trước đó vào tháng 4 và tháng 6/2026, phản ánh thực trạng nguồn cung năng lượng nội địa đang chịu sự chi phối mạnh mẽ từ các cú sốc bên ngoài. Việc tăng giá nhiên liệu định kỳ là một biện pháp kỹ thuật bắt buộc nhằm bảo vệ dự trữ ngoại hối và giảm tải gánh nặng nợ công của Bangladesh.
Sự bất khả thi của cơ chế bù giá: Trong nhiều năm, Tập đoàn Dầu khí quốc gia Bangladesh (BPC) đã duy trì việc bán nhiên liệu dưới giá nhập khẩu thông qua nguồn ngân sách trợ cấp nhà nước. Tuy nhiên, sự leo thang đột ngột của giá dầu thô thế giới từ quý I/2026 đã đẩy các khoản lỗ từ hoạt động nhập khẩu nhiên liệu vượt quá giới hạn chịu đựng của ngân sách quốc gia.
Cơ chế chuyển giá sang thị trường: Thay vì tiếp tục gánh chịu các khoản thâm hụt lũy kế, chính phủ buộc phải thực thi nguyên tắc “người tiêu dùng trả tiền” (user-pays principle), chuyển giao trực tiếp sự gia tăng chi phí năng lượng toàn cầu sang giá thành sản phẩm nội địa. Tác động kép đến chuỗi cung ứng và rủi ro lạm phát khác với sự biến động giá cả ở các nền kinh tế phát triển, việc điều chỉnh giá nhiên liệu tại Bangladesh tạo ra hiệu ứng dây chuyền trực tiếp (knock-on effect) lên toàn bộ cấu trúc kinh tế. Tăng vọt chi phí sản xuất và logistics: Diesel là nguồn năng lượng cốt lõi vận hành các hệ thống tưới tiêu trong ngành nông nghiệp và cấu thành tỷ trọng lớn nhất trong cước phí vận tải hàng hóa. Mức tăng 17,4% của dầu diesel sẽ trực tiếp đội chi phí đầu vào của ngành dệt may (lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của quốc gia) và ngành sản xuất lương thực.
Nguy cơ lạm phát đình đốn: Người tiêu dùng và doanh nghiệp Bangladesh vốn đã và đang phải đối phó với tình trạng thiếu hụt nguồn cung khí đốt tự nhiên và điện lưới. Việc giá năng lượng tiếp tục bị đẩy lên cao không chỉ bóp nghẹt biên lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn làm suy giảm sức mua thực tế của hộ gia đình, gia tăng sức ép lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong các quý tiếp theo của năm 2026.
